Informacja

Drogi użytkowniku, aplikacja do prawidłowego działania wymaga obsługi JavaScript. Proszę włącz obsługę JavaScript w Twojej przeglądarce.

Wyszukujesz frazę "paradygmat badawczy" wg kryterium: Temat


Wyświetlanie 1-2 z 2
Tytuł:
Filozofia nauki a historia nauki
Autorzy:
Woleński, Jan
Opis:
The paper focuses on relations between philosophy of science and history of science. Two models of science are considered. The fi rst is provided by formal methodology (philosophy) of science. It assumes that (1) there exists an eff ective criterion of demarcation between science and non -science (in particular, pseudo -science); (2) science manifests itself in the same manner in all historical epochs; (3) science as a result (in particular, a system of propositions), not science as an activity, is the primary subject of philosophical investigations; (4) philosophy of science concentrates mostly on the context of justifi cation, not the context of discovery. Consequently, formal logic provides analytic devices for philosophy of science and history has a secondary importance. The second approach, the historical philosophy of science (or historicisms in the philosophy of science), denies the assumptions (1)-(4). Hence, the history of science is of the utmost importance for the philosophy of science. More specifi cally, history of science provides empirical data for the philosophy of science. As Imre Lakatos once said (it is a paraphrase of Kant) "Philosophy of science without history of science is empty, history of science without philosophy of science is blind". According to Lakatos, a rational reconstruction of the history of science constitutes the main task of the philosophy of science. The adjective "rational" indicates here that this reconstruction must be guided by principles elaborated by philosophical refl ection. Lakatos’s own proposal in this respect is captured by his famous idea of research programs as units organizing concrete scientifi c investigations and their development. The methodology of research programs is Lakatos’s answer to Kuhn’s philosophy of science as based on the concept of the paradigm of scientifi c activity accepted by scientists in a particular period. Lakatos objected that the acceptance of paradigms is, according to Kuhn, too irrational. In fact Lakatos wanted to combine Popper’s idea of the logic of scientifi c discover and Kuhn’s historicism. There are several objections to historicism. Disregarding one of the standard critical observations, namely that concerning the ambiguity of the terms "research program" and "paradigm", one can observe that the concepts of the external history of science and the internal history of science are unclear in philosophical theories of science off ered by Kuhn and Lakatos. Similar remarks apply to Paul Feyerabend’s rule "Everything goes" as admitt ing any methodology of scientifi c investigations. Since the representatives of historicism are almost exclusively interested in the internal history of science, they overlook the external history of science and blame it as naïve and consisting of popular stories concerning accidental circumstances related to great discoveries (Newton’s apple or killing of Archimedes). The author argues that this att itude is unjustifi ed. Clearly, any elaboration of the actual history is selective and thereby must appeal to some criteria of selection. On the other hand, too excessive use of philosophy in historical reconstruction converts history of science into historiosophy (speculative history) of science.
Artykuł analizuje relacje pomiędzy filozofią nauki i historią nauki. Rozważane są dwa podejścia do fi lozofi i nauki, jedno reprezentowane przez formalną metodologię nauk i drugie - przez historycznie zorientowaną teorię nauki. O ile pierwsza koncepcja traktuje historię nauki jako niezbyt istotną dla fi lozofi i nauki, orientacja druga uważa, że pierwsza jest kluczem do drugiej. Najlepiej wyraża to znane powiedzenie Imre Lakatosa: "Filozofi a nauki bez historii nauki jest pusta, historia nauki bez fi lozofi i nauki jest ślepa". Artykuł bliżej rozważa koncepcje Thomasa S. Kuhna i Imre Lakatosa jako sztandarowe wersje historycznej metodologii nauki. Autor argumentuje, że są to raczej historiozofi czne wizje nauki niż historie nauki.
Dostawca treści:
Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Artykuł
Tytuł:
Kulturowa teoria literatury jako styl badawczy
Teksty Drugie Nr 3 (2023)
Autorzy:
Bohuszewicz, Paweł
Wydawca:
IBL PAN
Powiązania:
18. Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. R. Nycz, M. P. Markowski, Universitas, Kraków 2006
10. L. Fleck, Patrzeć, widzieć, wiedzieć. Wiele błędnych mniemań rozprasza psychologia spostrzegania i socjologia myślenia, w: Studia nad nauką i technologią. Wybór tekstów, red. E. Bińczyk, A. Derra, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2014.
14. H. R. Jauss, Zmiany paradygmatów w nauce o literaturze, w: Współczesna myśl literaturoznawcza w Republice Federalnej Niemiec. Antologia, red. H. Orłowski, Czytelnik, Warszawa 1986.
15. M. Juda-Mieloch, Na ramionach gigantów. Figura autorytetu w polskich współczesnych tekstach literaturo. znawczych, Universitas, Kraków 2008.
23. R. K. Merton, Teoria socjologiczna i struktura społeczna, przeł. E. Morawska i J. Wertenstein-Żuławski, PWN, Warszawa 2002.
Teksty Drugie
13. S. Fuchs, The Professional Quest for Truth. A Social Theory of Science and Knowledge, SUNY Press, Albany 1992.
9. U. Eco, Teoria semiotyki, przeł. M. Czerwiński. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009.
19. Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
12. J. Franczak, Szaleństwo i literatura. Wokół „Obłędu” Jerzego Krzysztonia, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
33. A. Skrendo, Trzy etapy Ryszarda Nycza, w: Projekt na daleką metę. Prace ofiarowane Ryszardowi Nyczowi, red. Z. Łapiński, A. Nasiłowska, Warszawa 2016.
34. R. Sojak, Spełniona obietnica. Szkic do koncepcji stylów badawczych na przykładzie socjologii wiedzy, Epigram, Bydgoszcz 2014.
20. T. Kunz, Granice przedstawialności doświadczenia. Narracja jako terapia (na przykładzie „Jądra ciemności” Josepha Conrada, Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
40. R. Zimand, O liczeniu imion, „Twórczość” 1967, nr 2.
26. R. Nycz, Kulturowa natura, słaby profesjonalizm. Kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego i statusie dyskursu literaturoznawczego, w: Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. R. Nycz, M. P. Markowski, Universitas, Kraków 2006.
2. Ł. Afeltowicz, Laboratoria w działaniu. Innowacja technologiczna w świetle antropologii nauki, Oficyna Naukowa, Warszawa 2011.
37. H. C. White, Tożsamość i kontrola. Jak wyłaniają się formacje społeczne, przeł. A. Hałas, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2011.
8. S. Collier, A. Lakoff, P. Rabinowa What is a Laboratory in the Human Sciences? „ARC Working Paper” No. 1 February 2, 2006 https://evols.library.manoa.hawaii.edu/server/api/core/bitstreams/872124ab-4025-4649-8367-ad069abf48e4/content
27. R. Nycz, Poetyka intertekstualna: tradycje i perspektywy, w: Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. R. Nycz, M. P. Markowski, Universitas, Kraków 2006.
21. A. Łebkowska, Somatopoetyka, w: Kulturowa teoria literatury 2, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
35. A. Szahaj, Awangarda krakowska, „Teksty Drugie” 2007, nr 3.
32. R. Sendyka, Poetyki wizualności, w: Kulturowa teoria literatury 2, w: Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
17. K. T. Konecki, Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, PWN, Warszawa 2000
30. Przyszłość polonistyki. Koncepcje – rewizje – przemiany, red. A. Dziadek, K. Kłosiński, F. Mazurkiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013.
29. E. Prokop-Janiec, Powieść etnograficzna a kultury mniejszości, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
38. Wiedza o literaturze i edukacja. Księga referatów Zjazdu Polonistów, Warszawa 1995, red. T. Michałowska, Z. Goliński, Z. Jarosiński, Wydawnictwo IBL, Warszawa 1996.
6. B. Balicki, W uścisku rozróżnienia, czyli o tym dlaczego humanistyka niesie zagrożenia dla procesu poznawczego oraz jak ich uniknąć za pomocą perspektywy konstruktywistycznej, „Litteraria Copernicana” 2016, nr 3.
11. J. Franczak, Literatura i władza. Rekonesans, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
41. A. Zybertowicz, Przemoc i poznanie. Studium z nie-klasycznej socjologii wiedzy, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 1995.
3. Ł. Afeltowicz, R. Sojak, Arystokraci i rzemieślnicy. Synergia stylów badawczych, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2015.
31. R. Rorty, Spełnianie obietnicy naszego kraju. Myśl lewicowa w dwudziestowiecznej Ameryce, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010.
7. P. Bohuszewicz, Po czy w ramach poststrukturalizmu? „Zwroty” badawcze wobec przełomów paradygmatycznych w najnowszym literaturoznawstwie polskim, w: „Zwroty” badawcze w humanistyce. Konteksty poznawcze, kulturowe i społeczno-instytucjonalne, red. J. Kowalewski, W. Piasek, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2010.
16. A. Kil, J. Małczyński, D. Wolska Ku laboratorium humanistycznemu, „Teksty Drugie” 2017, nr 1.
25. R. Nycz, KTL – wyjaśnienia i propozycje, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
28. Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo - wiedza o języku - wiedza o kulturze – edukacja. Zjazd Polonistów, Kraków, 22-25 września 2004, red. M. Czermińska, Universitas, Kraków 2005.
1. K. Abriszewski, Trzy fale odczytań. Ludwik Fleck i antropologia laboratorium, w: tenże Wszystko otwarte na nowo. Teoria Aktora-Sieci i filozofia kultury, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2010.
24. R. Nycz, Antropologia literatury – kulturowa teoria literatury – poetyka doświadczenia, „Teksty Drugie” 2007 nr 6.
4. B. Balicki, Empiryczna Nauka o Literaturze, „Teksty Drugie” 2010, nr 4.
5. B. Balicki, „Kultura” – pojęcie problemotwórcze czy problematyczne? Kilka uwag z konstruktywistycznego punktu widzenia, w: Kultura w nauce o literaturze. Wiedza o literaturze z punktu widzenia obserwatora IV red. B. Balicki, B. Ryż i E. Szczerbuk, Oficyna Wydawnicza ATUT Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław 2009.
39. A. Zawadzki, Między komparatystyką literacką a kulturową, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Universitas, Kraków 2012.
22. T. S. McCoy, Hegemony, Power, Media: Foucault and Cultural Studies, „Communications” 1988 nr 3.
36. G. Vattimo, Dialektyka, różnica, myśl słaba, przeł. M. Surma, A. Zawadzki, „Teksty Drugie” 2003, nr 5.
Opis:
Pol. text, eng. summary
21 cm
Tekst pol., streszcz. ang.
Dostawca treści:
RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych
Książka
    Wyświetlanie 1-2 z 2

    Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies