Temat: Animizm - Prolib Integro

Skocz do pozycji: 1.

Tytuł:: Animizm i naturalizm : intrygująca symetria
Autorzy:: Chyc, Paweł.
Tematy:: Animizm
Antropologia społeczna
Indygenizacja
Naturalizm; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2024.
Cytata wydawnicza:: Teksty Drugie. 2024, nr 6, s. 361-364
Dostawca treści:: Bibliografia

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 2.

Tytuł:: „Między dawnymi i młodszymi laty” – neo(animistyczne) i neo(pogańskie) tropy w kinie polskim
“Between the Years of Yore and Younger Years” – (Neo)Animistic and (Neo)Pagan Tropes in Polish Cinema
Autorzy:: Podsiadło-Kwiecień, Magdalena
Tematy:: animizm
pogańszczyzna
kino polskie
abiekt
animism
paganism
Polish cinema
abject; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2021
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/29520542.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Kwartalnik Filmowy; 2021, 114; 65-86
0452-9502
2719-2725
Pojawia się w:: Kwartalnik Filmowy
Opis:: W obrębie nowego animizmu proponuje się podejście do podmiotowości odmienne od zbudowanego na tradycji judeochrześcijańskiej, inną relację między naturą a kulturą, światem ludzkim i nie-ludzkim oraz ożywionym i nieożywionym. Elementy tego nurtu, peryferyjnego w kulturze polskiej, można odnaleźć w filmowych obrazach pogańszczyzny nadających mu status zjawiska wypartego bądź oswojonego przez chrześcijański kontekst. Twórcy współczesnych filmów polskich odwołujących się do tej tradycji szukają w niej spojrzenia na świat innego niż hierarchiczne, dualistyczne, oparte na modelu antropocentrycznym. Dzieła te łączy z ową tradycją egalitarny stosunek do świata zwierzęcego, szacunek do sprawstwa roślin, wiara w obecność duchów wykraczająca poza kontekst chrześcijański, wrażliwość na środowisko czy odniesienie do kultur pierwotnych. Jednocześnie autorzy tych dzieł dokonują jej rewaloryzacji, traktując ją jak „perspektywę ratunkową” w obliczu współczesnego kryzysu cywilizacyjnego.
The perspective of new animism offers an approach to the subjectivity and the relation between nature and culture, the human and non-human, as well as the animate and the inanimate, that differs from the one founded on the Judeo-Christian tradition. Marginal in Polish culture, this current can be found in film representations of paganism that nevertheless lend it the status of a repressed phenomenon or one tamed by the context of Christianity. The authors of contemporary Polish films that refer to this tradition look for an alternative to a world that is hierarchical, dualistic and based on an anthropocentric model. They connect with paganism though their egalitarian attitude towards animals (Agnieszka Holland’s Spoor), respect for the agency of plants (Agnieszka Holland’s Charlatan), belief in spirits beyond the Christian context (Małgorzata Szumowska’s Never Gonna Snow Again and Body), awareness of the natural environment (Katarzyna Klimkiewicz and Dominga Sotomayor Castillos’s La Isla) or reference to tribal cultures (Zbigniew Libera’s Walser). At the same time, these works re-evaluate said tradition, treating it as a “rescue perspective” in the face of the current civilizational crisis.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 3.

Tytuł:: Nauczyciel(-ka) leśnego przedszkola – Waldkindergarten w Niemczech – wymagania i warunki pracy
Teacher in Forest Kindergarten in Germany – Requirements and Working Conditions
Autorzy:: Pieprzyk, Maria
Tematy:: leśne przedszkole
przyroda
animizm
umiejętności nauczyciela
forest kindergarten
nature
animism
teachers’ skills; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2014-12-31
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/2141316.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja; 2014, 17, 4(68); 185-197
1505-8808
2450-3428
Pojawia się w:: Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja
Opis:: Leśne przedszkola znacząco różnią się od tradycyjnych placówek, co implikuje konieczność posiadania przez nauczycielki (-i) tych alternatywnych ośrodków specyficznych kompetencji oraz spełniania innych wymagań niż wychowawcy w tradycyjnych przedszkolach. Artykuł przybliża sylwetkę nauczycielki(-a) leśnego przedszkola, ukazuje stawiane przed nią (nim) oczekiwania i warunki pracy w lesie. Zwrócono również uwagę na zakres podstawowej wiedzy nauczyciela „Waldkindergarten”, rozpoznawanie niebezpieczeństw w lesie oraz dziecięce lęki wobec przyrody. Ukazano także osobę wychowawcy jako animatora zmysłowego postrzegania świata przez dzieci.
The forest kindergarten is different from other traditional types of kindergarten, therefore teachers there should have special qualifications, skills and requirements. In this article I provide the profile of teacher in a forest kindergarten and describe some required skills and working conditions in natural environment. The teacher plays the role of an animator in the sensual world and is a representative of the world of values. I accentuate the animism and childish fears of nature and describe the basic required knowledge for teachers in a forest kindergarten. The article shows the dangers expected to happen in forests and how to overcome them.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 4.

Tytuł:: On Religious and Cultural Principles of Environmental Protection
W sprawie religijno-kulturowych zasad ochrony przyrody
Autorzy:: Sadowski, Ryszard F.
Tematy:: animism
Christianity
primal religions
environment
religion and ecology
animizm
chrześcijaństwo
religie pierwotne
środowisko
religia i ekologia; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2020
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/371372.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Problemy Ekorozwoju; 2020, 15, 2; 75-81
1895-6912
Pojawia się w:: Problemy Ekorozwoju
Opis:: The influence of religion on the human attitude to nature has been a thoroughly studied issue over the last sixty years. The present paper addresses a particular aspect of this issue, namely, it provides a comparison of religious and cultural principles characterizing animistic religions and Christianity. It also concentrates on the ecological consequences of supplanting animism with Christianity. The results of the conducted research indicate that the role of religious and cultural principles standing guard over nature is usually either overestimated or depreciated. Religion may only become an important ally making a real contribution to nature conservation at both local and global levels, providing that those principles are attributed their proper significance.
Wpływ religii na stosunek do przyrody jest zagadnieniem gruntownie badanym od ponad sześćdziesięciu lat. Opracowanie to podejmuje szczególny przypadek tego zagadnienia. Porównuje bowiem religijno-kulturowe zasady obecne w religiach animistycznych i chrześcijaństwie. Prezentuje ponadto ekologiczne konsekwencje wyparcia animizmu przez chrześcijaństwo. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że rola zasad religijno-kulturowych stojących na straży przyrody jest zazwyczaj albo bardzo przeceniana albo niedoceniana. Tylko przyznanie tym zasadom właściwego im znaczenia może uczynić z religii ważnego sprzymierzeńca, który realnie przyczyni się do ochrony przyrody zarówno na poziomie lokalnym, jak i globalnym.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 5.

Tytuł:: „Choroba tropikalna”, czyli o ludziach, zwierzętach i duchach w filmie Apichatponga Weerasethakula
„Tropical Malady”, or on Humans, Animals and Spirits in Apichatpong Weerasethakul’s film
Autorzy:: Loska, Krzysztof
Tematy:: kino tajlandzkie
animal studies
multinaturalistyczny perspektywizm
animizm
Gilles Deleuze
Félix Guattari
Thai cinema
multinatural perspectivism
animism; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2020
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/31340690.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Kwartalnik Filmowy; 2020, 110; 172-186
0452-9502
2719-2725
Pojawia się w:: Kwartalnik Filmowy
Opis:: Artykuł jest poświęcony analizie związków między ludźmi i nie-ludźmi oraz wyjaśnieniu procesu „stawania-się-zwierzęciem” (devenir-animal) na przykładzie filmu Choroba tropikalna (Sat pralat, 2004) Apichatponga Weerasethakula. Źródłem inspiracji jest multinaturalistyczny perspektywizm wprowadzony przez Philippe’a Descolę i Eduarda Viveirosa de Castro do etnograficznych badań nad wierzeniami animistycznymi oraz filozofia Gilles’a Deleuze’a i Félixa Guattariego. Odchodząc od antropocentrycznej perspektywy, autor zwraca uwagę na kilka głównych problemów: konieczność podważenia opozycji między naturą i kulturą, zakwestionowania psychicznej nieciągłości między różnymi rodzajami bytów, wskazania na możliwość wyzwolenia człowieka z podmiotowości przez wyrwanie go z ustabilizowanych kategorii (biologicznych, społecznych, kulturowych) oraz otwarcie na relacje z Innymi (zwierzętami, duchami, roślinami).
The paper analyzes the relations between humans and non-humans and explains the process of „becoming-animal” (devenir-animal) on the basis of the film entitled Tropical Malady (Sat pralat, 2004) by Apichatpong Weerasethakul. The source of inspiration is multinatural perspectivism introduced by Philippe Descola and Eduard Viveiros de Castro to ethnographic research on animistic beliefs, and by the philosophy of Gilles Deleuze and Félix Guattari. Moving away from an anthropocentric perspective, the author draws attention to several major problems: the need to challenge the opposition between nature and culture, questioning the mental discontinuity between different types of entities, pointing to the possibility of liberating humans from subjectivity by freeing them from established categories (biological, social, cultural ones) and opening them for relations with Others (animals, ghosts, plants).
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 6.

Tytuł:: Świat człowieka i jego granice w świetle danych językowych
Autorzy:: M. Tołstojowa, Swietłana
Tematy:: anthropocentrism of language
anthropomorphism
animism
linguacultural worldview
subjectification of language
antropocentryzm języka
antropomorfizm
animizm
językowo-kulturowy obraz świata
podmiot w języku; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2018
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/611784.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury; 2018, 30
0860-8032
Pojawia się w:: Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury
Opis:: In this article the author synthetically surveys the most important problems of linguistic “humanisation of reality”. Various aspects and forms of anthropocentrism are analysed on the basis of linguistic data, texts of folklore, belief tales, and ritualised practices. Anthropocentrism is viewed from the inside (from humans to the world) but also from the outside (from the world to humans). This is because humans not only make the world familiar to themselves by imprinting their mark on it: they also measure themselves to the world of animals, plants, or artefacts. Two aspects are thus discussed of the reciprocal relations between humans and animals, plants, wildlife, and matter, with a focus on linguistic and cultural markers of humanising the latter, contrasted with humans being assimilated to those aspects of reality. Two aspects are also discussed of the relation between humans and the world of the divine and the demonic, with a focus on the linguistic and cultural exponents of the humanisation of demons, God, and saints vs. the demonisation and deification of humans.Finally, referring to the contrasting views of Vyacheslav Ivanov (who accepts the anthropic world order and the idea of anthropocentrism in its theological aspect) and Miriana Detelić (for whom the maxim of man being “the measure of all things” is harmful, for it justifies the destruction of biosphere on the cosmic scale), the author claims that the problems of locating humans in the world and establishing the boundaries between humans and other inhabitants of the Universe are topical also in this day and age.
Autorka przedstawia w syntetycznej formie najważniejsze problemy związane z językowym „uczłowieczaniem rzeczywistości”. Różne aspekty i różne formy antropocentryzmu analizuje na podstawie danych językowych, tekstów folkloru, podań wierzeniowych i rytualnych praktyk. Ujmuje antropocentryzm zarówno od wewnątrz, jak też od zewnątrz, tzn. nie tylko od człowieka do świata, ale i od świata do człowieka. Bowiem człowiek nie tylko „przyswaja” sobie świat, nakłada na niego swoje piętno, ale też „przymierza” samego siebie do świata zwierząt, roślin, czy rzeczy materialnych. Kolejno omawiane są więc dwa aspekty wzajemnych relacji człowiek a zwierzę, roślina, przyroda, świat materii z pokazaniem językowych i kulturowych wykładników uczłowieczania zwierząt, roślin, przyrody i rzeczy w kontraście do upodobniania człowieka do zwierząt, roślin, przyrody, przedmiotów; oraz dwa aspekty relacji człowiek a świat demoniczny i boski z pokazaniem językowych i kulturowych wykładników uczłowieczania demonów, Boga i świętych w kontraście do demonologizacji i ubóstwiania człowieka.W zakończeniu, nawiązując do kontrastowych opinii Wiaczesława Iwanowa (który akceptuje antropiczną zasadę układu świata i ideę antropocentryzmu w jego aspekcie teleologicznym) i Miriany Detelić (która maksymę «człowiek jest miarą wszystkich rzeczy» uznaje za szkodliwą, bo usprawiedliwia niszczenie biosfery w skali kosmicznej), autorka artykułu podkreśla, że problemy miejsca człowieka w świecie i granic, oddzielających człowieka od innych mieszkańców Wszechświata, są aktualne także dla naszego czasu.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 7.

Tytuł:: Europa przez pryzmat lingwokultury baskijskiej. Etnolingwistyczne podejście do dwóch obrazów świata
Autorzy:: Frank, Roslyn May
Tematy:: Basque (Euskara)
asymmetric polarities
animism
gender
reciprocity
relational ontology
lingwokultura baskijska
asymetrie biegunowe
animizm
rodzaj gramatyczny
relacja wzajemności
ontologia relacyjna; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2018
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/611380.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury; 2018, 30
0860-8032
Pojawia się w:: Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury
Opis:: The main thesis of this article is that the Basque linguacultural complex provides a window onto conceptual frames reflecting a much earlier animistic worldview, reminiscent of the type of relational cosmologies characterizing ethnographically documented hunter-gatherers. In this respect, even though the Basque language is classed as pre-Indo-European, what that classification might mean from the point of view of the cosmological frames of thought entrenched in the Basque language is taken into consideration, especially the fact that, until the late 20th century, the orally transmitted belief that humans descended from bears was still circulating among Basque speakers. Ethnographic and linguistic evidence points to the possibility that a similar animistic linguacultural substrate was operating across much of Europe during the period in which Indo-European languages and their associated conceptual frames were gaining a foothold. Drawing on the methodological and theoretical tools of cultural linguistics and Habermas’ concept of lifeworld (Lebenswelt), defined as a culturally transmitted and linguistically organized stock of interpretative patterns, a set of asymmetric polarities are analyzed. These are deeply engrained in the linguaculture of Western thought, namely, man/woman, human/animal and culture/nature. Moreover, all of them rest, ultimately, on the notion of human exceptionalism. When viewed from the indigenous frames of the Basque language, these oppositions disappear or are represented in ways more in accordance with the underlying animistic ontology and associated conceptualizations of relational personal identity.In short, the conceptual frames discussed in this study, understandings that are projected through the linguacultural nexus of the Basque language, often align with the ways that animism has been interpreted as expressing a form of relational ontology in which notions of kinship, mutual aid and reciprocity are emphasized and hence closely intertwined. Consequently, the resulting worldview provides a different vantage point for looking back at Western thought and what might have been going on in Europe in times past.
W artykule stawia się tezę, iż lingwokultura baskijska daje wgląd w ramy pojęciowe odzwierciedlające dawny, animistyczny obraz świata, przywołujący kosmologie relacyjne, które – jak wiemy z danych etnograficznych – charakteryzowały społeczności zbieracko-łowieckie. W tym sensie, jeśli język baskijski określa się jako pre-indoeuropejski, powstaje pytanie, co to oznacza z punktu widzenia utrwalonej w nim kosmologii, zwłaszcza w kontekście wierzeń, obecnych wśród Basków jeszcze pod koniec XX w., jakoby ludzie pochodzili od niedźwiedzi. Dane etnograficzne i językowe wskazują na możliwość istnienia podobnego animistycznego językowokulturowego substratu na znacznym obszarze Europy w okresie, kiedy utrwalały się tam języki indoeuropjeskie i obecne w nich ramy pojęciowe. Wykorzystując metodologiczne i teoretyczne narzędzia lingwistyki kulturowej oraz pojęcie świata społecznego (świata życia, niem. Lebenswelt, ang. lifeworld) w ujęciu Jürgena Habermasa, definiowane jako przekazywany kulturowo i organizowany językowo zasób wzorców interpretacyjnych, poddano analizie trzy biegunowo ustrukturowane asymetrie, mocno zakorzenione w myśli zachodniej: mężczyzna/kobieta, człowiek/zwierzę i kultura/natura. Wszystkie opierają się na koncepcji wyjątkowości człowieka w relacji do innych bytów. Jednak kiedy rozważa się je w perspektywie ram pojęciowych zakodowanych w języku baskijskim, opozycje te znikają lub nabierają innego kształtu, zgodnie z ontologią animistyczną i związanym z nią pojęciem relacyjnej tożsamości indywidualnej. Innymi słowy, omawiane w artykule ramy pojęciowe wyrastające z lingwokultury baskijskiej często pokrywają się z takim rozumieniem animizmu, wedle którego wyraża on pewnego rodzaju ontologię relacyjną, podkreślającą i ściśle łączącą ze sobą pojęcia pokrewieństwa, wzajemnej pomocy i ogólnie wzajemności. Wyłaniający się z tych kontekstów obraz świata umożliwia niestandardowe spojrzenie na myśl zachodnią i rozwój pojęć w dawnej historii Europy.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 8.

Tytuł:: Against the “Anthropocene Apathy”. About the Rescue Potential of Postsecularism (on the Example of Works by the Romany Poetess Papusza)
Przeciw „marazmom antropocenu”. O ratunkowym potencjale postsekularyzmu (na przykładzie twórczości romskiej poetki Papuszy)
Против «равнодушия антропоцена». О постсекуляризме и его способности спасти мир (на примере творчества цыганской поэтессы Папуши)
Autorzy:: Filipowicz, Anna
Tematy:: постсекуляризм
аборигенные знания
новый анимизм
цыганская культура
Папуша
postsekularyzm
wiedza indygeniczna
nowy animizm
kultura romska
Papusza
post-secularism
indigenous knowledge
new animism
Roma culture; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2021-06-29
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/1879920.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies; 2021, 1 (7); 1-25
2719-2687
2451-3849
Pojawia się w:: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies
Opis:: The sense of hopelessness vis-à-vis the anthropocentric paradigm makes it difficult today to think about the future of the planet and reinforces pessimism and resignation. This is also true of the eco-critically inflected humanities; they highlight the need for an awareness-raising transformation that could limit the extent of the expected climate catastrophe. At this point, they must be supported by tools capable of changing reality. Such tools must meet the social needs of wholeness, meaning, and spirituality and remain open to non-Western models of religiosity. It is especially worth looking for them in post-secular thinking, which combines a reasoned and an intuitive way of understanding reality.
Чувство безнадежности по отношению к антропоцентрической парадигме мешает думать о будущем планеты и усиливает пессимизм и смирение. Это также касается гуманитарных наук об окружающей среде, обращающих внимание на необходимость изменения сознания, которая может помочь ограничить масштабы климатической катастрофы. Сегодня изменение человеческого сознания требует поддержки в виде эффективных инструментов для изменения реальности, которые удовлетворят потребность в целом, смысле и духовности, оставаясь при этом открытыми для иных, чем западные, моделей религиозности. Эти инструменты стоит искать в особенности в постсекулярном мышлении, сочетающем рациональное и интуитивное понимание реальности.
Poczucie beznadziei wobec antropocentrycznego paradygmatu utrudnia dziś myślenie o przyszłości planety i wzmacnia pesymizm i rezygnację. Dotyczy to również ekokrytycznych nauk humanistycznych, które zwracają uwagę na potrzebę świadomościowej transformacji, mogącej ograniczyć zasięg katastrofy klimatycznej. Wymagają one dziś wsparcia w postaci narzędzi zmiany rzeczywistości, które odpowiadałyby społecznym potrzebom całości, sensu, duchowości oraz pozostawały otwarte na inne niż tylko zachodnie modele religijności. Warto ich szukać zwłaszcza w myśleniu postsekularnym, które łączy w sobie rozumowe i intuicyjne rozumienie rzeczywistości.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 9.

Tytuł:: Rośliny w rodzinie. Ekokrytyczne możliwości wierszy Joanny Pollakówny
Plants in the Family. The Ecocritical Potential of Joanna Pollakówna’s Poems
Autorzy:: Jarzyna, Anita
Tematy:: rośliny
poezja XX wieku
Joanna Pollakówna
metamorfoza nekrotyczna
humanistyka środowiskowa
antropomorfizacja
nowy animizm
plants
twentieth-century poetry
necrotic metamorphosis
environmental humanities
anthropomorphization
new animism; Pokaż więcej
Data publikacji:: 2022
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/63199739.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Źródło:: Wielogłos; 2022, 51, 1; 1-30
1897-1962
2084-395X
Opis:: The focus of this paper are the Joanna Pollakówna’s poems (especially the titular work from the volume Dziecko-drzewo / Child-Tree), which intuitively anticipate the exploration of the ontology of the dead body presented in Ewa Domańska’s Nekros; they speak of the posthumous existence of human remains, of their life-giving potential for the earth in which they are deposited as well as for the plants (especially trees) that will grow from them. The proposed interpretation attempts to bring out the revolutionary dimension of these texts against the background of Christian and literary traditions. The article distinguishes between the interlocking problem fields crucial for a non-anthropocentric reading of Pollakówna’s works, which includes the meta-poetic dimension of the texts, the circle of post-secular associations and the connotations inscribed into familial metaphors indicating that suggestions of interspecies affinities with plants may be taken literally. All of this allows us to arrive at a postulate of protection that resonates with Pollakówna’s other works devoted to trees.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Informacja

Wyszukujesz frazę "Animizm" wg kryterium: Temat