- Tytuł:
-
The portraits of professors by Leon Wyczółkowski
Portrety profesorskie Leona Wyczółkowskiego - Autorzy:
- Lohn, Anna
- Opis:
-
Praca poświęcona jest wizerunkom uczonych profesorów autorstwa Leona Wyczółkowskiego (1852 – 1936), jednego z najważniejszych portrecistów polskich przełomu XIX i XX w. Zebrano dwadzieścia sześć obrazów, z czego zdecydowana większość nie posiada szerszego opracowania w publikacjach. W pierwszej kolejności ustalono fakty dotyczące dziejów tych portretów. Skupiono się na znajomości artysty z portretowanym, zamówieniu dzieła, procesie jego powstawania oraz na dalszych losach. Następnie uporządkowano i przeanalizowano obrazy w wybranych aspektach. Portrety te możemy podzielić na cztery grupy: portrety w togach uniwersyteckich (profesorowie jako przedstawiciele instytucji), portrety uczonych z atrybutami profesji, portrety na neutralnym tle oraz portrety na tle przedstawiającym (z dekoracyjną tkaniną, kolumnami lub drzewami). Zestawienie to pozwoliło wyodrębnić pewne cechy występujące w większości omawianych portretów: głowa przedstawiana realistycznie, szczegółowo, przestrzenny modelunek podkreślany blikami, szkicowe traktowanie sylwetki kontrastujące z drobiazgowo malowaną twarzą, lekkie deformacje elementów znajdujących się przy dolnej krawędzi obrazu; tło z reguły neutralne, pulsujące wieloma barwami. Podjęto próbę zbadania wizji artysty, jak również intencji samych zamawiających. Postawiono sobie pytanie, jak osoba o tytule profesora chciała być widziana oraz w jaki sposób realizował to artysta. Omawiane wizerunki mają wyraźnie charakter reprezentacyjny, na co składa się poza, wyraz twarzy, strój, tj. eleganckie marynarki czy smokingi lub togi uniwersyteckie. Reprezentacyjność wiąże się z celem, w jakim były zamawiane portrety, tzn. funkcją upamiętnienia modela i podkreślenia jego godności. Byli to uczeni z tytułami profesorów, świadomi wyjątkowości swojej kariery naukowej, zajmowali wysoką pozycję społeczną, co odzwierciedlają ich wizerunki. Mimo, iż nie jesteśmy w stanie obiektywnie ocenić, gdzie kończy się autoprezentacja modela a gdzie zaczyna się kreacja artysty, każdy portret przedstawia człowieka szlachetnego, dumnego, emanującego mądrością. Właśnie taka wydaje się być rola tych portretów – przekonują nas, że patrzymy na ludzi godnych szacunku.
The thesis analyses the portraits of professors by Leon Wyczółkowski (1852 – 1936), one of the best portraitists at the turn of the 19th and 20th century in Poland. Twenty-six paintings were investigated, most of them weren’t examined by researchers. In the first instance facts about the history of the portraits were established. The research was focused on the following issues: Wyczółkowski’s acquaintance with the model, the ordering of the portrait, the process of painting and the further destiny of the portrait. Then all the portraits were classified and analysed in various aspects. The paintings can be divided into four groups: the portraits in academic dress (professors representing their universities), the portraits of scholars with the attributes of profession, the portraits with the background without realistic elements and the portraits with the background with some realistic elements (a decorative fabric, columns or trees). On the basis of this comparison one can distinguish some characteristics appearing in the majority of portraits: a realistic, detailed head; chiaroscuro modelling; sketchy figure, which is a contrast to the detailed face; light deformation of the elements close to the bottom edge of painting, in most cases a neutral, colorful background (without realistic elements). Within the confines of the research two issues were considered: the artist’s vision and the intention of a portrayed person. Two questions were asked: how did the professors want to be regarded and how did the artist fulfill their orders? The prsented paintings are visibly of an official and representative nature. Such elements like pose, facial expression and dress indicate it clearly. They refer to the aim, the portraits were painted with, that is the aim of commemorating the professors and emphasizing their dignity. They were famous scholars working for the university and they ranked high in the society, it is reflected in their portraits. Although one can’t judge objectively, where the self-presentation of the model ends and the artist’s creation starts, each portrait presents a noble, proud man, whose face radiates wisdom. This is exactly, what the meaning of these paintings seems to be – they convince us, that we are looking at admirable and worthy people. - Dostawca treści:
- Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Inne