Wszystkie pola: Witkowski, Karol

Skocz do pozycji: 1.

Tytuł:: Wadowice
Autorzy:: Witkowski, Karol.
Cytata wydawnicza:: Poznaj Swój Kraj 2013, nr 12, s. 22-26
Dostawca treści:: Bibliografia

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 2.

Tytuł:: Transformacja układu korytowego dolnej Skawy
Transformation of the lower Skawa river channel pattern
Autorzy:: Witkowski, Karol
Tematy:: układ korytowy
klasyfikacja rzek
morfometria
morphometry
channel pattern
channel typology; Pokaż więcej
Wydawca:: Uniwersytet Jagielloński. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/61030185.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Współczesne układy korytowe rzek karpackich powstały na skutek nasilonej antropopresji, sprowadzającej się przede wszystkim do zawężania łożysk i wytyczenia tras regulacyjnych. Intensyfikujące się w czasie wezbrań procesy erozji i redepozycji częstokroć prowadzą do powstania odcinków koryta, które w swym układzie odbiegają od jednonurtowego kanału ustabilizowanego przez człowieka. Celem opracowania jest określenie skali, genezy i kierunku przekształceń układu korytowego dolnej Skawy w XIX–XXI w. Uchwycenie czynników transformacji XIX-wiecznego koryta wielonurtowego w XX-wieczne koryto jednonurtowe, pozwala na rozpoznanie uwarunkowań odcinkowej renaturyzacji współczesnego koryta. Podstawą analiz były materiały kartograficzne umożliwiające porównanie koryta XIX i XXI-wiecznego. Bazowym źródłem była mapa drugiego wojskowego zdjęcia Austro-Węgier (tzw. zdjęcia franciszkowskiego), wykonana w latach 1806–1869. Jako materiał obrazujący współczesne koryto wykorzystano obraz satelitarny Google Satellite z 2012 r. Wyniki pomiarów na materiałach kartograficznych posłużyły jako dane wejściowe do przeprowadzenia klasyfikacji układu korytowego oraz form śródkorytowych. Klasyfikację koryta Skawy wykonano wg metody Brice’a (1975). Na podstawie analiz stwierdzono, iż do zmiany układu korytowego Skawy doszło na skutek regulacji koryta. We współczesnym korycie, w miejscach, gdzie dochodzi do zniszczenia trasy regulacyjnej, rozwijają się odcinki wielonurtowe.
The present-day channel patterns of Carpathian rivers are a result of intensified human activity, which mainly involved narrowing of channels and setting regulatory routes. The processes of erosion and redeposition, that intensify with high water levels, often lead to the creation of certain sections in the river channel, which divert from the single channel pattern arrangement stabilized by man. The aim of this work is to establish the scale, source and direction of transformations of the lower Skawa river channel in the period between the 19th and the 21st century. With the establishment of the factors involved in the transformation of a braided channel existing in the 19th century into a single channel in the 20th century, we are able to identify the determinants in the segmental renaturalisation of the currently existing river channel. Our analysis was based on cartographic materials, which allowed for the comparison of the river channel in the 19th and the 20th century. The basic source with regard to the former period was the second military mapping survey of Austria-Hungary created in the years 1806–1896. As a representation of the current channel state we used a Google Satellite photo from 2012. The results of measurements preformed on the cartographic materials were used as input data in the process of classification of the channel pattern and mid-channel formations. The Skawa river channel was classified using the method developed by Brice (1975). The analysis led to a conclusion that the change of the Skawa river channel pattern was a result of its adjustment. The present-day river channel develops braided channel segments in places where the regulatory route has been damaged.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 3.

Tytuł:: Spuścizny dziewięciowiekowej antropopresji w zlewni Skawy
Legacies of nine centuries of anthropopressure in the Skawa catchment
Autorzy:: Witkowski, Karol
Tematy:: fluvial anthropospheres
channel patterns
channelization
water milling
self-restoration
antroposfery rzeczne
kanalizacja
młynarstwo wodne
spław drewna
komunikacja; Pokaż więcej
Wydawca:: Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/37507190.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: The fluvial anthropospheres cover the river and its floodplains. They arise due to modifying or replacing natural processes with human-dominated ones. Fluvial anthropospheres are the legacy of past human activity. The article determines the beginning of the formation of fluvial anthropospheres in the Skawa catchment and the conditions of its functioning. The effects of anthropopressure were researched using a comparative analysis of maps from the 19th – 21st centuries. The impact on the natural environment was assessed on the basis of written sources and literature. Indirect causes of interference with the environment have changed over time, ranging from milling and rafting to water retention for municipal purposes. On the other hand, the immediate causes resulted from socio-economic and political changes. Technological progress and demographic development were responsible for the development of the milling industry. Periods of stagnation or regression have been caused by natural disasters and wars. Navigation development plans were part of the Habsburg imperial policy. The pro-industrial policy of the 1980s dictated the construction of the retention reservoir. Therefore, the directions of development of the fluvial anthropospheres can be treated as a result of national and international politics.
Antroposfery rzeczne pokrywają rzekę i jej równiny zalewowe. Powstają w wyniku modyfikacji lub zastąpienia procesów naturalnych procesami zdominowanymi przez człowieka. Antroposfery rzeczne są dziedzictwem dawnej działalności człowieka. W artykule określono początek powstawania antroposfer rzecznych w zlewni Skawy oraz warunki jej funkcjonowania. Skutki antropopresji zbadano za pomocą analizy porównawczej map z XIX – XXI w. Ocenę oddziaływania na środowisko naturalne przeprowadzono na podstawie źródeł pisanych i literatury. Pośrednie przyczyny ingerencji w środowisko zmieniały się z biegiem czasu, począwszy od młynarstwa i spławiania drewna, po retencję wody na cele komunalne. Z drugiej strony, bezpośrednie przyczyny wynikały ze zmian społeczno-gospodarczych i politycznych. Postęp technologiczny i rozwój demograficzny przyczyniły się do rozwoju przemysłu młynarskiego. Okresy stagnacji lub regresu spowodowane były klęskami żywiołowymi i wojnami. Plany rozwoju żeglugi były częścią polityki imperialnej Habsburgów. Proindustrialna polityka lat 80. XX w. podyktowała budowę zbiornika retencyjnego. Dlatego też kierunki rozwoju antroposfer rzecznych można traktować jako wynik polityki krajowej i międzynarodowej.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 4.

Tytuł:: Morfodynamika uregulowanego koryta rzeki górskiej = Morphodynamics of a regulated mountain river channel
Przegląd Geograficzny T. 90 z. 1 (2018)
Autorzy:: Witkowski, Karol
Wydawca:: IGiPZ PAN
Powiązania:: 29. Kościelniak J., 2004, Zmiany funkcjonowania górskich systemów korytowych w wyniku przeprowadzonych regulacji hydrotechnicznych, [w:] M. Błaszkiewicz, P. Gierszewski (red.), Rekonstrukcja i prognoza zmian środowiska przyrodniczego w badaniach geograficznych, Prace Geograficzne IGiPZ PAN, 200, IGiPZ PAN, Warszawa, s. 187–207.
54. Witkowski K., 2015, Ewolucja koryta dolnej Skawy w świetle zabudowy hydrotechnicznej, Acta Scientiarum Polonorum, Formatio Circumiectus, 14, 1, s. 213–221. https://doi.org/10.15576/ASP.FC/2015.14.1.213
18. Kamykowska M., Kaszowski L., Krzemień K., 2012, Kartowanie koryt rzecznych, [w:] K. Krzemień (red.), Struktura koryt rzek i potoków (studium metodyczne), Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków, s. 15–42.
39. Łapuszek M., Ratomski J., 2008, Zmiany erozyjne dna koryta Soły, Gospodarka Wodna, 2, s. 54–57.
53. Witkowski K., Wysmołek G., 2014, Prasa regionalna o zdarzeniach powodziowych na ziemi wadowickiej w latach 1945–1972, Wadoviana. Przegląd Historyczno-Kulturalny, 17, s. 130–148.
8. Gałka M., 1973, The course and size of fluvial processes in the Stryszawka channel during the catastrophic flood in July 1970, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, 7, s. 143–152.
24. Kellerhals R., Church M., Bray D., 1976, Classification and analysis of river processes, Journal of the Hydraulics Division, 102, 7, s. 813–829.
50. Tekielak T., Michalik A., Bąk Ł., Książek L., 2007, Wpływ wezbrań na intensywność procesów fluwialnych na przykładzie koryta potoku Smolnik, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 4, 1, s. 167–178.
33. Krzemień K., 1999, Structure and dynamics of the high-mountain channel of river Plima in the Ortler-Cevedale Massif (South Tirol), [w:] K. Krzemień (red.), River Channelspattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne, 104, s. 41–55.
36. Krzemień K., 2006, Badania struktury i dynamiki koryt rzek karpackich, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 4, 1, s. 131–142.
3. Bartnik W., Majewski W., Łapuszek M., Ratomski J., 2007, Ocena równowagi hydrodynamicznej dolnego Dunajca w warunkach pracy elektrowni wodnych, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 4, 1, s. 21–37.
10. Giriat D., Kosieradzka K., Roszczęda U., 2008, Mikroformy korytowe typu "cluster bedforms" – występowanie i znaczenie, Landform Analysis, 9, s. 83–87.
23. Kaszowski L., Krzemień K., 1999, Classification systems of mountain river channels, [w:] K. Krzemień (red.), River Channels-pattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne UJ, 104, s. 27–40.
26. Korpak J., 2008, Rola maksymalnych wezbrań w funkcjonowaniu systemów uregulowanych koryt górskich, Landform Analysis, 8, s. 41–44.
44. Podgórski Z., 2001, Antropogeniczne zmiany rzeźby terenu na obszarze Polski, Przegląd Geograficzny, 73, 1–2, s. 37–56.
22. Kaszowski L., 1980, Struktura i typy koryt rzecznych w dorzeczu Raby, Sprawozdania z Posiedzeń Komisji Naukowych PAN, Kraków, 20, 1, s. 162–163.
51. Tille W., 1970, Kartowanie brzegów rzek, Przegląd Zagranicznej Literatury Geograficznej, 4, s. 71–149.
59. Wyżga B., Zawiejska J., Radecki-Pawlik A., 2016, Impact of channel incision on the hydraulics of flood flows: Examples from Polish Carpathian rivers, Geomorphology, 272, s. 10–20. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2015.05.017
5. Buffington J.M., Montgomery D.R., 1997, Channel-reach morphology in mountain drainage basin, Geological Society of America Bulletin, 109, 5, s. 596–611. https://doi.org/10.1130/0016-7606(1997)109<0596:CRMIMD>2.3.CO;2
42. Mądry J., 1970, Próba odtworzenia genezy przełomów Skawy przez Beskid Mały, Prace Geograficzne UJ, 5, 40, s. 35–41.
60. Zawiejska J., Krzemień K., 2004, Man – induced changes in the structure and dynamic of the upper Dunajec River channel, Geograficky časopis, 56, 2, s. 111–124.
4. Bucała A., Radecki-Pawlik A., 2011, Wpływ regulacji technicznej na zmiany morfologii górskiego potoku: potok Jamne, Gorce, Acta Scientiarum Polonorum Formatio Circumiectus, 10, 1, s. 3–16.
21. Kaszowski L., 1975, Morfodynamika koryta potoku Białego w Tatrach, Folia Geographica. Series Geographica-Physica, 9, s. 5–41.
47. Rączkowska Z., 1983, Types of stream channels in the Chochołowska Drainage Basin (The Polish Western Tatra Mts.), Studia Geomorphologica, Carpato-Balcanica, 16, s. 143–159.
38. Krzemień K., Gorczyca E., Sobucki M., Liro M., Łyp M., 2015, Effects of Environmental Changes and Human Impact on the Functioning of Mountain River Channels, Carpathians, Southern Poland, Land Reclamation Series of Annals of Warsaw University of Life Sciences, 47, 3, s. 249–260. https://doi.org/10.1515/sggw-2015-0029
11. Gorczyca E., 2007, Morphodynamics of the River Łososina channel after an extreme flood (Western Carpathian Mountains), Geografija, 43, 2, s. 70–77.
9. Gazeta Krakowska, 2014, Takiej wody potrzebują odbiorcy: bezpiecznej, czystej oraz smacznej, data wydania 24.03.2014.
40. Malarz R., 2002, Powodziowa transformacja gruboklastycznych aluwiów w żwirodennych rzekach zachodnich Karpat fliszowych (na przykładzie Soły i Skawy), Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków.
25. Korpak J., 2007, The influence of river training on mountain channel changes (Polish Carpathian Mountains), Geomorphology, 92, s. 166–181. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2006.07.037
13. Gorczyca E., Kamykowska M., Krzemień K., 2008, River channel structure research in the Carpathian Mountains, Geografija, 44, 2, s. 9–14.
16. Izmaiłow B., Krzemień K., Sobiecki K., 2003, Struktura i dynamika koryt rzek epizodycznych południowego Antyatlasu (Jebel Bani) na przykładzie Ouedu el Mut, [w:] M. Dłużewski (red.), Współczesna ewolucja środowiska przyrodniczego regionu Coude du Dra (Maroko), Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa, s. 57–76.
27. Korpak J., 2010, Geomorphologic effects of river engineering structures in Carpathian fluvial systems, Landform Analysis, 14, s. 34–44.
57. Wyżga B., 2001, Impact of the channelization – induced incision of the Skawa and Wisłoka rivers, southern Poland, on the conditions of overbank deposition, Regulated Rivers: Research & Management, 17, s. 85–100.
58. Wyżga B., Kaczka R. J., Zawiejska J., 2003, Gruby rumosz drzewny w ciekach górskich – formy występowania, warunki depozycji i znaczenie środowiskowe, Folia Geographica. Series Geographica-Physica, 33/34, s. 117–138.
7. Dłużewski M., Dubis L., Krzemień K., Tsermegas I., 2007, Intensywność współczesnych procesów rzeźbotwórczych w zlewni Megala Pefka (Attyka-Grecja), [w:] I. Tsermegas (red.), Naturalne i antropogeniczne procesy rzeźbotwórcze w warunkach śródziemnomorskich, Warsztaty Geomorfologiczne "Grecja" 26.04–06.05.2007, s. 64–72.
41. Malarz R., 2005, Effects of flood abrasion of the Carpathian alluvial gravels, Catena, 26, s. 1–26. https://doi.org/10.1016/j.catena.2005.07.002
Przegląd Geograficzny
6. Chełmicki W., Krzemień K., 1999, Channel typology for the river Feshie in the Cairngorm Mts, Scotland, [w:] K. Krzemień (red.), River Channels-pattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne, 104, s. 57–68.
52. Wiejaczka Ł., Bochenek W., 2013, Przekształcanie dna koryta rzeki górskiej w czasie dużych wezbrań na przykładzie Ropy, Prace Geograficzne UJ, 132, s. 27–38.
46. Projekt techniczny regulacji rzeki Skawy w 17+724 – 20+336 w Wadowicach, 1968, zleceniodawca: Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w Krakowie.
49. Szymczuk P., 2013, Struktura koryta potoku huncowskiego w Słowackich Tatrach Wysokich, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 13, 2, s. 133–145.
34. Krzemień K., 2001, Struktura i dynamika koryta rzeki Coupe de Pavin w obszarze wulkanicznym Owernii (Francja), [w:] A. Karczewski, Z. Zwoliński (red.), Funkcjonowanie geoekosystemów w zróżnicowanych warunkach morfoklimatycznych, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań, s. 269–280.
55. Witkowski K., 2015, Funkcjonowanie zabezpieczonego koryta Skawy w Wadowicach, Gospodarka Wodna, 8, s. 230–233.
14. Gorczyca E., Krzemień K., Łyp M., 2011, Contemporary trends in the Białka River channel development in the Western Carpathians, Geographia Polonica, 84, 2, s. 39–53. https://doi.org/10.7163/GPol.2011.S2.3
12. Gorczyca E., 2016, Rozwój górskich żwirodennych koryt rzecznych w warunkach antropopresji, Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków.
1. Angiel M., 1999, Morphodynamic structure of a river channel in a late-glacial relief area (Case of the Łeba River, Pomorze Region in the North-Western Poland), [w:] K. Krzemień (red.), River Channels-pattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne, 104, s. 69–107.
43. Niemirowski M., 1974, Dynamika współczesnych koryt potoków górskich (na przykładzie potoków Jaszcze i Jamne w Gorcach), Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, 34, Kraków.
2. Bartnik W., Książek L., 2007, Regulacja rzek i potoków górskich w warunkach równowagi hydrodynamicznej, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 4, 2, s. 15–26.
45. Popov J.V., 1969, Deformatsyi rechnykh rusel i gidrotekhnicheskoye stroitelstvo, Gidrometeoizdat, Leningrad.
32. Krzemień K., 1991, Struktura i dynamika koryt potoków Plima i Madriccio w Masywie Ortler-Cevedale (Alpy Włoskie), Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, 83, s. 7–30.
56. Witt A., 1976, Modyfikacja metody Tillego dotyczącej kartowania brzegów rzek, Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, 91, s. 9–13.
30. Krzemień K., 1981, Zmienność subsystemu korytowego Czarnego Dunajca, Zeszyty NaukoweUJ, Prace Geograficzne, 53, s. 123–137.
35. Krzemień K., 2003, The Czarny Dunajec River, Poland, as an example of human induced development tendencies in a mountain river channel, Landform Analysis, 4, s. 57–64.
31. Krzemień K., 1984, Współczesne zmiany modelowania koryt potoków w Gorcach, Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, 59, s. 83–96.
15. Grzybowski K., 1999, Wpływ litologii i tektoniki serii fliszowych oraz młodoczwartorzędowych ruchów tektonicznych na ukształtowanie doliny Skawy (zachodnie Karpaty Zewnętrzne), Przegląd Geologiczny, 47, 9, s. 846–850.
37. Krzemień K., 2012, Metody badań struktury koryt rzecznych, [w:] K. Krzemień (red.), Struktura koryt rzek i potoków (studium metodyczne), Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków, s. 9–13.
48. Smolska E., 1999, River channel structure in a late glaciation area. An example of the upper Szeszupa river (Suwałki Lakeland, Northeastern Poland), [w:] K. Krzemień (red.), River Channels-pattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne, 104, s. 109–123.
19. Kamykowska M., Kaszowski L., Krzemień K., Niemirowski M., 1975, Instrukcja do kartowania koryt rzecznych, Kraków, maszynopis powielony.
28. Korpak J., 2012, Morfologia i funkcjonowanie uregulowanego koryta rzeki górskiej (na przykładzie Mszanki w Gorcach). Przykład opracowania, [w:] K. Krzemień (red.), Struktura koryt rzek i potoków (studium metodyczne), Wydawnictwo IGiGP UJ, Kraków, s. 89–102.
17. Kamykowska M., Kaszowski L., Krzemień K., 1999, River channel mapping instruction. Key to the river channel description, [w:] K. Krzemień (red.), River Channels-pattern, Structure and Dynamics, Prace Geograficzne, 104, s. 9–25.
20. Kaszowski L., 1965, Współczesne procesy erozji, transportu i sedymentacji w zlewni Potoku Terczyńskiego, Zeszyty Naukowe UJ, Prace Geograficzne, 13, s. 43–71.
Opis:: W artykule przedstawiono wyniki badań morfodynamiki odcinka koryta Skawy, poniżej zapory w Świnnej Porębie. Badania zrealizowano z wykorzystaniem metody kartowania geomorfologicznego, opartego o powtarzalne raptularze. Metoda ta umożliwia m.in. określenie wzajemnych relacji między lokalizacją form korytowych i budowli hydrotechnicznych. Podczas analizy koryta Skawy wyodrębniono cztery jego typy, w których dominują transport, transport i redepozycja, erozja boczna i redepozycja, intensywna erozja boczna i redepozycja. Z przeprowadzonej analizy wynika, iż współczesne odcinki koryta, w których przeważa transport, są najbardziej podatne na nagłe i intensywne przekształcenia rzeźby. Do takich transformacji dochodzi na skutek zniszczenia umocnień brzegów lub dna. W korycie Skawy po zniszczeniu opasek brzegowych dochodzi do powstania koryt wielonurtowych – odcinków erozyjno-redepozycyjnych o największym zróżnicowaniu morfologicznym.
Today, the development of river beds is shaped, not only by natural processes and phenomena, but also by anthropogenic impact. An acquaintanceship with the specifics of a bed system facilitates understanding of underlying mechanisms, allowing for both the protection of the natural environment and the management of flood risk. Work described here sought to determine the morphodynamics of the river bed along the regulated part of the Skawa (Fig. 1), i.e. in its lower, lowland reaches. Achievement of this aim was made possible by the identification of: morphogenetically uniform sections of the river, and factors intensifying sectional “rewilding” of its bed, with islands and central outwashes raking shape in consequence (Kamykowska et al., 2012). The typology referred to was based on the method for plotting a river bed after Kamykowska et al. (1999). Plotting proper was preceded by field observation, in line with which the Skawa bed was divided into 29 sections. The specified sections were then plotted by reference to a records book (Krzemień, 2012). Parameters obtained then provided for the typological analysis in fact identifying 12 morphogenetic sections of river bed (Fig. 2, line XII), as classified into 4 types differing in terms of the dominant process (Table 1). From among the 12 morphogenetic sections of river bed identified, the transport process dominates in 6 (river bed types A and B, Table 1). While it was mainly transport that characterised section 1 (assigned to type A); in section 5 transport and redeposition were observed (giving type B). The remaining 6 sections are in turn dominated by lateral erosion and redeposition (types C and D respectively), with these processes assuming high intensities in 2 (type D). The sections currently identified as transporting and eroding-redepositing do not present stable forms. Rather, the presence of unstable shore protections and construction of new ones (through bed regulation at Jaroszowice) combine with the upcoming start of operations of the dam at Świnna Poręba to force the bed to adjust constantly to new flow conditions. The operation of “Lake Mucharskie” (actually a reservoir) is in turn expected to increase vertical erosion. In the sections currently modelled by intense lateral erosion and redeposition (two multi-stream sections), morphological processes are expected to transform the river bed until it becomes a wide waterway area of the kind natural for that section of the valley, albeit currently narrowed to the river bed banks. The analysis of types of river bed along the lower Skawa points to the protected sections, dominated by transport, being the most susceptible to the rapid, significant transformations that may occur as a result of the destruction of rubble riprap.
24 cm
Dostawca treści:: RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych

Książka

na półce

Skocz do pozycji: 5.

Tytuł:: Wpływ młynów wodnych na przekształcenia sieci hydrograficznej Wadowic i okolic
The impact of water mills on the transformations of hydrographic network of Wadowice
Autorzy:: Witkowski, Karol
Witkowski, Marcin
Tematy:: water mills
hydrographic network
mill race
mill ponds; Pokaż więcej
Wydawca:: Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/458094.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: The main goal of the research was to determine the impact of construction, functioning and liquidation of water mills on the hydrographic network of Wadowice and its surroundings. Another indirect purpose was to reconstruct the medieval river network from the period prior to the heyday of milling and indicate the remaining traces of the milling infrastructure. The research was conducted on the basis of analysis of historical sources and archival topographic maps. The origins of development of milling in Wadowice were dependent on the royal privileges. The first of them was issued in the 15th century. The mills in Wadowice were located on rivers Choczenka, Kleczanka and Dąbrówka, as well as on three artificial mill races, but never on river Skawa. The longest mill race began in Świnna Poręba, where it was supplied with water from Skawa. At the foot of Iłowiec, the mill race was supplied from Nawieśnica and Potok Zbywaczowski, whose course was modified. After merging with Dąbrówka, the mill race ran further parallel to Skawa and ultimately flowed to Choczenka. There were between 3 and 5 mills throughout the entire course of the artificial crosscut. Between 1 and 3 mills were situated at the watercourse which supplies the ponds in Wadowice and Tomice. The third mill race, which began in Kleczanka, powered 1 mill and flowed into Skawa after merging with Rokowski Potok. Due to the environmental conditions, the mills in Wadowice did not require construction of ponds. The mills in Wadowice were located on the basis of economic conditions. The natural conditions were not favourable for the functioning of hydraulic machines, which forced the construction and maintenance of artificial riverbeds. Water milling was subsequently liquidated due to the development of steam mills, and ultimately electric mills. In consequence of the decline of water mills, the maintenance works on mill races were abandoned. Some of the watercourses were backfilled, others were transformed into drainage ditches, whereas the mills in the town were included in the sewerage system. The shape of the former river network of Wadowice is now only reflected by few fragments of certain creeks.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 6.

Tytuł:: Topografia wolności. Patriotyczne urbanonimy w przestrzeni Wadowic (do 1939 r.)
Topography of freedom. Patriotic urbanonyms in space Wadowice (until 1939)
Autorzy:: Witkowski, Karol
Witkowski, Marcin
Tematy:: toponomastics
urbanonyms
urban space
Wadowice
Galicia
topografia
urbanonimy
przestrzeń miejska
Galicja; Pokaż więcej
Wydawca:: Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/458384.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Pierwsze urbanonimy nawiązujące do postaci i wydarzeń z okresu I Rzeczypospolitej pojawiły się w przestrzeni miejskiej Wadowic w latach 80. XIX w. Honorowano postacie polskich królów (Jan III Sobieski, Stefan Batory), bohaterów narodowych (Tadeusz Kościuszko) i osobistości związane z miastem (Marcin Wadowita, Jan Iwański). Nazwy nie miały niewłaściwych konotacji historycznych, stąd były akceptowane przez austriacką administrację. Na przełomie wieków, tak jak w innych galicyjskich miastach, uczczono w Wadowicach wieszczów – Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego, nie tylko nadając im nazwy ulic, ale także włączając się w uroczyste obchody rocznic urodzin i śmierci poetów. Po 1918 r. patriotyczne nazewnictwo stało się elementem polityki państwa, zwłaszcza związanej z kultem ojca czynu niepodległościowego, marszałka Józefa Piłsudskiego, którego imieniem nazwano wadowicki rynek. W drugiej połowie lat 30. urbanonimy pamiątkowe stanowiły aż 40 % wszystkich toponimów w mieście.
Urbanonyms, as one of the elements characterizing the city are the subject of research, among linguists, historians and geographers. The naming policy can be the subject of ideologizing of urban space. Referring to important events or commemoration of people in the names of streets for important events or commemoration of people strengthened the sense of patriotism, both national and local. In the article, the authors draw attention to commemorative urbanonyms, which appeared in Wadowice in the 1880s, and in the time of the Second Polish Republic the patriotic name convention became an element of the state’s policy. A clear manifestation of these changes is a 15% increase in the number of commemorative urbanonyms in Wadowice in the period 1918-1939.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 7.

Tytuł:: Elektroniczne systemy monitorowania, prognozowania i ostrzegania przed powodziami
Autorzy:: Witkowski, Karol
Sadowska, Urszula
Tematy:: powódź
monitoring
prognozowanie
ostrzeganie
systemy elektroniczne; Pokaż więcej
Wydawca:: Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/chapters/30145611.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Informowanie o zagrożeniu powodzią jest jednym z najważniejszych elementów zarządzania ryzykiem powodziowym. Ostrzeganie przed powodzią jest możliwe dzięki monitorowaniu cieków i prognozowaniu stanu wód. Elektroniczne systemy ostrzegania powodziowego, realizowane przez DHI Polska, automatyzują analizy hydrologiczne, pozwalając zaoszczędzić czas i środki oraz wygenerować informacje mogące ochronić ludzi przed zagrożeniem. Dotychczas na terenie Polski zrealizowano dwa systemy. Pierwszy – Elektroniczny System Ostrzegania Powodziowego – przygotowany został dla powiatu tarnowskiego (woj. małopolskie), leżącego na Pogórzu Środkowobeskidzkim. Drugi – Lokalny System Monitorowania i Wspomagania Reagowania na Zagrożenie Powodziowe – wykonano dla miasta Elbląg (woj. warmińsko-mazurskie), położonego na Żuławach Wiślanych i Wysoczyźnie Elbląskiej. System prognozowania powodzi działa autonomicznie i bezobsługowo w oparciu o cztery elementy: trójwymiarowy model terenu, sieć monitoringową, prognozę pogody i modelowanie przepływu. Wynikiem symulacji jest 48-godzinna prognoza hydrologiczna, która w formie ostrzeżenia może być rozpowszechniana przez system. Dane pomiarowe dotyczące poziomu wody w ciekach dostarczane są przez sieć autonomicznych, telemetrycznych stacji pomiarowych. System elbląski zasilany jest dodatkowo danymi z wiatromierzy oraz prognozami poziomu wody Zalewu Wiślanego. W systemach wykorzystane zostały modele hydrodynamiczne: jednowymiarowy model hydrauliczny MIKE 11 rzek, strumieni i rowów, model hybrydowy 1D-2D MIKE FLOOD, model dwuwymiarowy spływu powierzchniowego MIKE 21. System zaopatrzono w dwa interfejsy użytkownika: moduł Operatora Real-Time oraz portal publiczny. Operator może przełączać wyświetlane warstwy, zmieniać ustawienia symulacji, definiować progi działań alarmowych oraz sterować komunikatami w portalu publicznym. Użytkownik publiczny ma możliwość wyświetlania obszaru dotkniętego zalaniem, analizy scenariuszy powodziowych, prognozy opadu i temperatury z wyprzedzeniem 48 godzin oraz aktualnego stanu wody w punktach pomiarowych. Tak skonfigurowany system ostrzegania usprawnia prace służb ratunkowych oraz umożliwia mieszkańcom samodzielne kontrolowanie sytuacji hydrologicznych.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 8.

Tytuł:: Prasa regionalna o zdarzeniach powodziowych na Ziemi Wadowickiej w latach 1945-1972
Flood events in Ziemia Wadowicka according to regional press issues from 1945 – 1972
Autorzy:: Witkowski, Karol
Wysmołek, Grzegorz
Tematy:: flood events
historical press
historical floods; Pokaż więcej
Wydawca:: Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/458196.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: In this paper authors presents the reconstruction of floods which occurred between 1945 – 1972 in the Wadowice area. The Reconstruction is based on press articles deriving from polish daily newspaper “Dziennik Polski” witch have been launched after II World War. Historical press issues are very succulent and copious source of geographical information. Even though the reconstruction of flood events based on newspaper data might be sketchy and also misleading, it gives the exceptional view on episodes from the past. Newspaper articles comprehend a lot of tragic stories of emergency services, troops, and society struggling with damaging power of streams, rivers, and landslides. It is a highly emotional type of narration entirely different from scientific papers. The newspapers were publishing also a plenty of additional information e. g. names of fatalities or the courses of relief efforts including rescue missions and mercy dashes. This sort of data are missing in other publication regarding to flood events. Accordingly, historical regional press may fortify our knowledge about flood events with new facts and facilitates comparisons between former and present-day floods. Moreover, in previous century printed press was a one of the main propaganda instrument, which was especially present and useful during natural disasters. For that reason historical newspaper articles are object of study for sociologists and historians.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 9.

Tytuł:: Wpływ wielonurtowej Skawy na działalność człowieka w dnie doliny
The influence of the Multi-current Skawa river on human activity in the bottom of the valley
Autorzy:: Witkowski, Karol
Wysmołek, Grzegorz
Tematy:: Wadowice
Skawa
powodzie
wezbrania
spław
wikliniarstwo
młynarstwo
rybactwo; Pokaż więcej
Wydawca:: Wadowickie Centrum Kultury im. Marcina Wadowity
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/458275.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: The review of literarure, archives and the cartographic material allow us to draw an outline of the Skawa River valley over the centuries. The valley floor bottom shape was a significant factor responsible for the origin and the development of settlements. The location of Wadowice, between the Skawa and Choczenka Rivers, increased the defensive capabilities of the settlements and provided easy access to water. Since the 13th century, the residents of Wadowice and the surrounding area used the Skawa River for economic purposes. The municipal charter of Wadowice gave the inhabitants the right to use ichthyofauna. The ox-bow lakes enabled people to establish breeding ponds. The development of the milling industry, which pieaked in the 19th century, was due to millrace powered by the Skawa riverwater. Timber rafting was not only one of the forms of local serfdom, but also a profitable occupation. The timber was transported to Maków Podhalański then onto the Wisła and so on. There were also fields of wicker which residents used to make household appliances. The human activity by the Skawa river was dependant on its hydrological mode. This location had a lot of advantages, however there was also a risk of flooding. Since 15th century, river floodings have destroyed buildings and caused losses in crops resulting in boundary changes. Floodings have also caused human deaths. The flooding in the valley made communication difficult because of damaged bridges and roads. At the end of the 19th century, the government of Vienna decided to tame the Carpathian Rivers. The first river regulations were made in the 19th century, but they didn`t survive long. In order to reduce flood losses along the banks, river edges were systematically strengthened. In the beginning of the 20th century, river unblocking began. These actions put the end to the life of this natural multi-current and changed it into a channelized watercourse.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 10.

Tytuł:: Natural hazards in the Police Range and in its immediate vicinity
Zagrożenia naturalne na obszarze Pasma Polic i w jego bezpośrednim sąsiedztwie
Autorzy:: Witkowski, Karol
Franczak, Paweł
Wydawca:: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego
Dostawca treści:: Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego

Artykuł

na półce

Informacja

Wyszukujesz frazę "Witkowski, Karol" wg kryterium: Wszystkie pola