- Tytuł:
-
„Błędne koła”. Zmagania publicysty – Aleksandra Świętochowskiego – z ideą tolerancji w latach 1872–1914
„Vicious Circles”. The struggle of publicist – Aleksander Świętochowski – with the idea of tolerance in the years 1872–1914 - Autorzy:
- Cichocka, Marta
- Tematy:
-
„Poseł Prawdy”
pozytywizm
Królestwo Polskie
prasa
„Apostle of Truth”
positivism
Kingdom of Poland
press - Pokaż więcej
- Wydawca:
- Wydawnictwo Adam Marszałek
- Powiązania:
- https://bibliotekanauki.pl/articles/61030280.pdf Link otwiera się w nowym oknie
- Opis:
-
Artykuł dotyczy idei tolerancji w twórczości Aleksandra Świętochowskiego. Jego celem było ukazanie poglądów „Posła Prawdy” na ten temat. Okazały się one interesujące, ale niekonsekwentne. Autor próbował przenieść wzorce płynące z wolnych państw zachodniej Europy, bezpośrednio na zupełnie odmienny grunt ziem polskich, znajdujących się pod zaborami. Zdawał się jednocześnie ignorować fakt, że wśród jego rodaków teoria na temat idei tolerancji była znacznie dojrzalsza niż u myślicieli z pozostałej części kontynentu, ponieważ przeanalizowana została już na przestrzeni XV–XVII w. Autorowi hasło, które mieli na ustach pozytywiści, posłużyło jako jeden z instrumentów, na których grał dla zdobycia popularności. Dzięki niemu promował pozostałe elementy ideologii postępu, moralizował i tworzył utopijne wizje. Nie zgłębił jednak zagadnienia tolerancji metodą naukową, czego można byłoby od niego oczekiwać, jako doktora filozofii. Świętochowski skazał siebie i swoich czytelników na zataczanie „błędnych kół” wokół idei, którą promował, ale której nie próbował zrozumieć. Styl autora oraz jego wszechstronność w podejściu do zagadnienia tolerancji sprawiły, że w niniejszym tekście podjęto próbę analizy i syntezy jego poglądów, które w znacznej mierze pozostają wciąż aktualne, a dotąd nie zostały zbadane.
The article discusses the idea of tolerance in the works of Aleksander Świętochowski. Its aim was to present the views of „The Apostle of Truth” on this subject. These views turned out to be interesting but inconsistent. The author attempted to transfer patterns from the free states of Western Europe directly onto the entirely different ground of Polish lands, which were under partition. At the same time, he seemed to ignore the fact that among his compatriots, the theory of the idea of tolerance was much more mature than among thinkers from other parts of the continent, as it had already been analyzed between the 15th and 17th centuries. The slogan embraced by the positivists served as one of the instruments he used to gain popularity. Through it, he promoted other elements of the ideology of progress, moralized, and created utopian visions. However, he did not delve into the issue of tolerance using a scientific approach, which might have been expected of him as a Doctor of Philosophy. Świętochowski condemned himself and his readers to circling around the idea he promoted but did not attempt to understand. The author’s style and his versatility in approaching the issue of tolerance inspired an analysis and synthesis of his views, which in many respects remain relevant today and have yet to be fully explored. - Dostawca treści:
- Biblioteka Nauki
Artykuł