- Tytuł:
-
Przegląd Geograficzny T. 92 z. 1 (2020)
Granica państwa a spójność danych dla potrzeb analiz hydrologicznych. Studium przypadku dla zlewni Wiaru na pograniczu polsko-ukraińskim = A state border and the integrity of data for hydrological analysis. A case study of the River Wiar catchment on the Poland-Ukraine borderland - Autorzy:
-
Kroczak, Rafał. Autor
Rutar, Anna. Autor
Pylypovych, Olga. Autor
Bryndal, Tomasz. Autor
Andreychuk, Yurij. Autor
Biały, Szymon. Autor - Wydawca:
- IGiPZ PAN
- Powiązania:
-
Wojtasik M., Szatten D., 2014, Bilans dostawy rumowiska w wyniku erozji wodnej dla zlewni rzeki Brdy określony za pomocą modelu USLE, https://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/1176 (06.01.2019).
Śleszyński P., 2012, A geomorphometric analysis of Poland based on the SRTM-3 data, Geographia Polonica, 85, 4, s. 45-59.https://doi.org/10.7163/GPol.2012.4.24
Figuła K., 1966, Badania nad gospodarką wodną zlewni górskich zalesionych i niezalesionych. Kształtowanie się odpływów w zlewniach potoków Biała Woda i Czarna Woda, Roczniki Nauk Rolniczych, 118-D, s. 51-87.
Kuźniar A., Twardy S., Kowalczyk A., 2008, Przyczyny zmian stężenia azotu i fosforu w wodach powierzchniowych górnej zlewni Sanu (po przekrój w Przemyślu) w latach 1990-2005, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 8, s. 185-196.
Lanfranc M., Van Dijk P., Jetten V., Schwob M., Payraudeau S., 2017, Improving runoff prediction using agronomical information in a cropped, loess covered catchment, Hydrological Processes, 31, 6, s. 1408-1423. https://doi.org/10.1002/hyp.11115
Baranowski M., Ciołkosz A., 1997, Opracowanie bazy danych "pokrycie terenu Polski", Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, 44, 95, s. 7-25.
Feranec J., Soukup T., Hazeu G., Jaffrain G. (red.), 2016, European landscape dynamics: CORINE land cover data, CRC Press. https://doi.org/10.1201/9781315372860
Ludwig R., Schneider P., 2006, Validation of digital elevation models from SRTM X-SAR for applications in hydrologic modeling, ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 60, 5, s. 339-358. https://doi.org/10.1016/j.isprsjprs.2006.05.003
Kroczak R., Bryndal T., 2017, Wykorzystanie numerycznych modeli terenu do generowania systemu drenażu powierzchniowego, funkcjonującego podczas opadów nawalnych. Podstawy metodyczne na podstawie studium przypadku zlewni Zalasówki (Pogórze Ciężkowickie), Przegląd Geograficzny, 89, 1, s. 67-85. https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.1.4
Munteanu C., Kuemmerle T., Boltiziar M., Butsic V., Gimmi U., Halada L., Kaim D., Kiraly G., Konkoly-Gyuruo E., Kozak J., Lieskovsky J., Mojses M., Muller D., Ostafin K., Ostapowicz K., Shandra O., Stych P., Walker S., Radeloff V.C., 2014, Forest and agricultural land change in the Carpathian region. A meta-analysis of long-term patterns and drivers of change, Land Use Policy, 38, s. 685-697. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2014.01.012
Dynowska I., Dobija A., 1975, Znaczenie parametrów fizjograficznych zlewni dla ustalenia wielkości odpływu rzecznego, Folia Geographica. Series Geographica-Physica, 9, s.77-129.
Schellekens J., Brolsma R.J., Dahm R.J., Donchyts G.V., Winsemius H.C., 2014, Rapid setup of hydrological and hydraulic models using OpenStreetMap and the SRTM derived digital elevation model, Environmental Modelling & Software, 61, s. 98-105. https://doi.org/10.1016/j.envsoft.2014.07.006
Soczyńska U., Gutry-Korycka M., Buza J., 2003, Ocena zdolności retencyjnej zlewni [w:] M. Gutry-Korycka, B. Nowicka, U. Soczyńska (red.), Rola retencji zlewni w kształtowaniu wezbrań opadowych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, s. 77-104.
Śleszyński P., 2009, Wykorzystanie danych georadarowych SRTM-3 w analizie zróżnicowania ukształtowania terenu Polski, Przegląd Kartograficzny, 41, 3, s. 237-252.
Thomas I.A., Jordan P., Shine O., Fenton O., Mellander P.E., Dunlop P., Murphy P.N.C., 2017, Defining optimal DEM resolutions and point densities for modelling hydrologically sensitive areas in agricultural catchments dominated by microtopography, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 54, s. 38-52. https://doi.org/10.1016/j.jag.2016.08.012
Bielecka E., Ciołkosz A., 2004, Metodyczne i realizacyjne aspekty aktualizacji bazy Corine Land Cover, Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, 50, 108, s. 73-92.
Kowalczyk A., Kuźniar A., Kostuch M., 2014, Zmiany jakości wód transgranicznej rzeki Wisznia w latach 1990-2012, Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 14, 3, s. 75-88.
Raspisanije Pogodi Ltd., 2019, http://rp5.ua (02.02.2019).
Karwel A.K., 2007, Ocena dokładności NMT na obszarze Polski na podstawie danych wysokościowych projektu LPIS, Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, 17a, s. 357-362.
Pyszny K., Przybyła C., 2016, Systemy informacji przestrzennej w strategicznych ocenach oddziaływania na środowisko, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, Poznań.
Stan środowiska województwa podkarpackiego na obszarze przygranicznym z Ukrainą w 2017 roku, 2018, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Rzeszowie, Przemyśl.
Geoportal Krajowy, 2019, geoportal.gov.pl (02.02.2019).
UNECE, 2009, River basin commissions and other institutions for transboundary water cooperation. Capacity for water cooperation in Eastern Europe, Caucasus and Central Asia, New York, Geneva, United Nations.
Woroszkiewicz M., 2015, Numeryczne dane wysokościowe misji TanDEM-X, Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej, 64, 1, s. 33-46. https://doi.org/10.5604/12345865.1145420
Bakuła K., 2014, Efektywne wykorzystanie danych Lidar w dwuwymiarowym modelowaniu hydraulicznym, Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, 26, s. 23-37.
Affek A., 2016, Dynamika krajobrazu: uwarunkowania i prawidłowości na przykładzie dorzecza Wiaru w Karpatach (XVIII-XXI wiek), Prace Geograficzne, 251, IGiPZ PAN, Warszawa.
Hajnsek I., Busche T., 2016, TanDEM-X Digital Elevation Models. Announcement of Opportunity, German Aerospace Center (DLR), Microwaves and Radar Institute, s. 1-22, https://tandemx-science.dlr.de/pdfs/TD-PD-AO-0033_DEM_Announcement_of_Opportunity.pdf (12.12.2017).
MPHP50, 2010, Rastrowa Mapa Podziału Hydrograficznego Polski 1: 50 000, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, http://www.kzgw.gov.pl/pl/rastrowa-mapa-podzialu-hydrograficznego-polski.html (10.10.2017).
Kuemmerle T., Hostert P., Radeloff V.C., Perzanowski K., Kruhlov I., 2007, Post-socialist forest disturbance in the Carpathian border region of Poland, Slovakia, and Ukraine, Ecological Applications, 17, 5, s. 1279-1295. https://doi.org/10.1890/06-1661.1
Banach W., Szczepanek R., 2015, Zmiany parametru CN metody SCS w dorzeczu górnej Wisły, na podstawie danych rastrowych Corine Land Cover z lat 1990-2012, Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury, 62, 3, 1, s. 7-17. https://doi.org/10.7862/rb.2015.91
Nacìonalna ìnfrastruktura geoprostorovih danih Ukraïni, 2018, Naukovo-Doslìdnij Institut Geodezìï ì Kartografìï, http://gki.com.ua/ua/nacionalna-infrastruktura-geoprostorovih-danih-ukraiini (13.12.2018).
Błaszczyk M., Drzewiecki W., 2006, Wstępna ocena możliwości wykorzystania obrazów satelitarnych ASTER w monitorowaniu lodowców Svalbardu, Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, 16, s. 23-29.
Technical Guide. CORINE Land Cover, 1997-1999, European Environment Agency, European Commission, Joint Research Centre, Space Applications Institute, Agriculture and Regional Information Systems Unit, http://image2000.jrc.ec.europa.eu/reports/technical_guide.pdf (13.12.2017).
Wałęga A., Cupak A., Miernik W., 2011, Wpływ parametrów wejściowych na wielkość przepływów maksymalnych uzyskanych z modelu NRCS-UH, Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, PAN o/Kraków, 7, s. 85-95.
Wiatkowski M., Kózka K., Wiatkowska B., 2016, Analiza stanu świadomości zagrożenia zjawiskiem powodzi na obszarze zlewni rzeki Biała Głuchołaska, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 461, s. 201-220.
GIS across the border - wspólna platforma zarządzania przestrzenią w Euroregionie Bug, 2018, http://euroregionbug.maps.arcgis.com (25.04.2018).
Przegląd Geograficzny
Gucik S., Jankowski L., Rączkowski W., Żytko K., 1989, Szczegółowa Mapa Geologiczna Polski 1: 50 000. 1043 - Rybotycze, 1044 - Dobromil, Państwowy Instytut Geologiczny.
Panagos P., Jones A., Bosco C., Senthil Kumar P.S., 2011, European digital archive on soil maps (EuDASM): preserving important soil data for public free access, International Journal of Digital Earth, 4, 5, s. 434-443. https://doi.org/10.1080/17538947.2011.596580
Smoleński J., 1926, Przyrodzony obszar Polski i jego granice w świetle nowoczesnych poglądów, Przegląd Geograficzny, 6, s. 33-44.
Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, L 288/27, 2007.
Deržavna naukovo-tehnìčna programa rozvitku topografo-geodezičnoï dìâl'nostì ta nacìonal'nogo kartografuvannâ na 2003-1010 roki, 2018, https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/37-2003%D0%BF (13.12.2018).
Potapov P.V., Turubanova S.A., Tyukavina A., Krylov A.M., McCarty J.L., Radeloff V.C., Hansen M.C., 2015, Eastern Europe's forest cover dynamics from 1985 to 2012 quantified from the full Landsat archive, Remote Sensing of Environment, 159, s. 28-43. https://doi.org/10.1016/j.rse.2014.11.027
Bossard M., Feranec J., Otahel J., 2000, CORINE land cover technical guide: Addendum 2000, European Environment Agency.
Jania J.A., Zwoliński Z., 2011, Ekstremalne zdarzenia meteorologiczne, hydrologiczne i geomorfologiczne w Polsce, Landform Analysis, 15, s. 51-64.
O'Callaghan J.F., Mark D.M., 1984, The extraction of drainage networks from digital elevation data, Computer Vision, Graphics and Image Processing, 28, 3, s. 323-344. https://doi.org/10.1016/S0734-189X(84)80011-0
Affek A., 2016, Past Carpathian landscape recorded in the microtopography, Geographia Polonica, 89, 3, s. 415-424. https://doi.org/10.7163/GPol.0062
GIOŚ, 2019, http://www.gios.gov.pl (15.04.2019).
Gotlib D., Olszewski R., 2006. Co z trzecim wymiarem? O modelowaniu rzeźby terenu w referencyjnych bazach danych, Geodeta, 131, 4, s. 31-34.
Biały S., Chrobak A., Struś P., Zarychta R., 2019, Geodiversity maps in the light of the new terrain model Tandem-X, [w:] Kartografìâ ta viŝa škola: Sučasnij stan ì strategìâ rozvitku, Kiïvskij nacìonalnij universitet imeni Tarasa Ševčenka, Geografìčnij fakul'tet, Kiïv, s. 27-28.
Moore I.D., Grayson R.B., Ladson A.R., 1991, Digital terrain modelling: a review of hydrological, geomorphological, and biological applications, Hydrological Processes, 5, 1, s. 3-30. https://doi.org/10.1002/hyp.3360050103
Olszewski R., Berezowski T., Świtaj K., 2008, System zarządzania danymi wysokościowymi LPIS, TBD i SMOK zgromadzonymi w PZGiK, Roczniki Geomatyki, 6, 4, s. 83-88.
Przybyła C., Pyszny K., 2013, Porównanie numerycznych modeli terenu SRTM i ASTER GDEM oraz ocena możliwości ich wykorzystania w modelowaniu hydrologicznym w obszarach o małych deniwelacjach, Rocznik Ochrona Środowiska, 15, s. 1489-1510.
Lis E., 2016, Ochrona wód zlewni Bugu-poprawa czystości rzeki międzynarodowym wyzwaniem, Kontrola Państwowa, 61, 4, s. 65-74.
Pylypovych O., Andreychuk Y., Rutar A., Petrovska M., 2019, Ocìnka âkostì poverhnevih vod transkordonnoï rički V'âr, Hidrolohiia, hidrokhimiia i hidroekolohiia, 52, 1, s. 75-88.
Gotlib D., 2015, Analiza różnic pomiędzy modelem danych BDTOT10k a TBD, Biuletyn Stowarzyszenia Kartografów Polskich, 26, Stowarzyszenie Kartografów Polskich, Wrocław, s. 11-12.
Akça E., Álvarez A.G., Bialousz S., Berger B., Bielek P., Blum W., Breuning-Madsen H., Buivydaite V.V., Cangir C., Daroussin J., De Alba S., Dinç U., Dudal R., Düwel O., Eckelmann W., Freudenschuß A., Fritz S., Hartley A., Hartwich R., Hiederer R., Hollis J., Houskova B., Huber S., Jamagne M., Jasinskas J., Kapur S., Karklins A., Kibblewhite M., King D., Kolev N., Kozak J., Bas C. Le, Magaldi C., Marti J.J.I., Micheli E., Nachtergaele F., Nemecek J., Nyborg Å., Olazabal C., Presler J., Reintam L., Ritz K., Ruiz J.M.G., Spaargaren O., Stolbovoi V., Thompson D., van den Akker J.J.H., van Ranst E., Várallyay G., Wösten H., Zdruli P., 2005, Soil atlas of Europe, European Soil Bureau Network, Luxembourg.
Barszczyńska M., Borzuchowski J., Kubacka D., Piórkowski P., Rataj C., Walczykiewicz T., Woźniak Ł., 2013, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski w skali 1: 10 000 - nowe hydrograficzne dane referencyjne, Roczniki Geomatyki, 11, s. 15-29.
Affek A., 2014, Lotnicze skanowanie laserowe (ALS) w modelowaniu rzeźby terenu - nowe możliwości i pułapki, Problemy Ekologii Krajobrazu, 38, s. 217-236.
IMiGW-PIB, 2018, http://monitor.pogodynka.pl (02.02.2018).
Kuemmerle T., Chaskovskyy O., Knorn J., Radeloff V.C., Kruhlov I., Keeton W.S., Hostert P., 2009, Forest cover change and illegal logging in the Ukrainian Carpathians in the transition period from 1988 to 2007, Remote Sensing of Environment, 113, 6, s. 1194-1207. https://doi.org/10.1016/j.rse.2009.02.006
Ortyl B., Ćwik A., Kasprzyk I., 2018, What happens in a Carpathian catchment after the sudden abandonment of cultivation? Catena, 166, s. 158-170. https://doi.org/10.1016/j.catena.2018.04.002
Karwel A.K., Kraszewski B., Kurczyński Z., Ziółkowski D., 2015, Integracja satelitarnych modeli wysokościowych, Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej, 64, 2, s. 123-133. https://doi.org/10.5604/12345865.1157319
Kroczak R., Bryndal T., 2018, Sieć drenażu powierzchniowego funkcjonująca w czasie ekstremalnych zjawisk pluwialnych w zlewniach karpackich - próby rekonstrukcji, [w:] W. Bochenek, M. Kijowska-Strugała (red.), Zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego. Ocena funkcjonowania i kierunków zmian środowiska przyrodniczego Polski na podstawie wieloletnich badań stacjonarnych, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN - Stacja Badawcza w Szymbarku, Centrum Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, s. 165-174.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie bazy danych obiektów topograficznych oraz bazy danych obiektów ogólnogeograficznych, a także standardowych opracowań kartograficznych, 2011, Dziennik Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej nr 279 poz. 1642.
Karwel A., 2012, Ocena dokładności modelu SRTM-X na obszarze Polski, Archiwum Fotogrametrii, Kartografii i Teledetekcji, 23, s. 139-144. - Opis:
-
Badania hydrologiczne wymagają opracowania baz danych geograficznych (BDG) pozwalających na obliczanie np. parametrów fizjograficznych zlewni oraz ocenę zmian w wielkości zasobów wodnych. Budowa tego typu baz wymaga korzystania z różnych zbiorów danych hydrometeorologicznych i kartograficznych, które powinny być ze sobą spójne i porównywalne. Spełnienie tego warunku jest trudne zwłaszcza w zlewniach transgranicznych położonych na granicy Unii Europejskiej. W pracy dokonano przeglądowej analizy zasobów danych, które mogą być wykorzystane w budowie BDG dla potrzeb prowadzenia badań hydrologicznych w zlewniach na pograniczu polsko-ukraińskim (rzeka Wiar). Ustalono, że istnieją duże różnice w dostępności i możliwości pozyskania odpowiednich danych. Dotyczą one przede wszystkim danych kartograficznych, udostępnianych w formacie umożliwiającym prowadzenie analiz z użyciem narzędzi GIS. W związku z wymogami dyrektyw UE, zasoby danych o środowisku geograficznym dla polskiej części zlewni są dosyć obszerne i powszechnie dostępne, w przeciwieństwie do danych dla części ukraińskiej. Fakt ten implikuje wiele problemów natury metodologicznej już na etapie gromadzenia danych. Oprócz przeglądu zasobów zaproponowano rozwiązania mające na celu ujednolicenie danych dla obu części zlewni.
24 cm
Hydrological investigations require the development of a geodatabase allowing for the calculation of physiographic catchment parameters, as well as the analysis of amounts of water resources and changes therein. Such a geodatabase usually consists of meteorological, hydrological and cartographic data. The present study offers a review of datasets that may be used for geodatabase development in the interests of hydrological research, in catchments located in the Polish-Ukrainian borderland. The catchment of the Wiar River – selected to serve as a case study – is in fact divided by the state border into two equal sub-catchments (395.5 km2 in Poland and 398.9 km2 in Ukraine).The results reveal disparities in the spatial distribution of stream and meteorological gauges. For the Polish part of the catchment datasets include many parameters (in accordance with EU Directive and Regulations) and the results from monitoring are available online as yearly reports. For the Ukrainian part, only chemical components are monitored, and these data are not made available publicly. Consistent data sets such as DEM can be obtained from globally available ASTER and SRTM models. Datasets, such as LiDAR, which are important for medium and large-scale analyses allowing for the development of high-resolution DEMs, do not exist. Use of TanDEM-X data is restricted for the Ukrainian territory. However, comparison between the SRTM and LiDAR models (for the Polish part) revealed that the SRTM model may be optimised to serve the whole area. Land-use and land-cover data (LULC) are important in many hydrological analyses. the authors propose using satellite images in the development of a comparable layer describing land cover of the whole catchment. - Dostawca treści:
- RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych
Książka