Temat: Benzo(a)pyrene - Prolib Integro

Skocz do pozycji: 1.

Tytuł:: Changes the Concentration of Selected Pahs in Urban Soils Fertilized With Municipal Sewage Sludge
Autorzy:: Wydro, U.
Wołejko, E.
Łoboda, T.
Kowczyk-Sadowy, M.
Tematy:: fluoranthene
pyrene
benzo(a)anthracene
chrysene
benzo(a)pyrene
urban soil
sewage sludge; Pokaż więcej
Wydawca:: Polskie Towarzystwo Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/123474.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: The aim of this study was to analyze changes in the content of selected polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in urban soils fertilized with municipal sewage sludge. The factors in the experiment were three lawns along the main roads in Bialystok (in Popieluszki, Hetmanska and Raginisa Strs.), doses of sewage sludge (0 – control; 75 and 150 Mg/ha) and two years of study (2011 and 2012). The studied parameters were monitored at the end of the growing season (in October 2011 and 2012) by determining fluoranthene, pyrene, benzo[a]anthracene, chrysene, and benzo[a]pyrene in soil samples. Furthermore, the dehydrogenase activity, the pH and organic carbon content of the soil were determined. Obtained content of studied PAHs in the urban soil does not exceed those contained in the Regulation of the Minister of the Environment of September 9th, 2002 on soil quality standards and ground quality standards. The concentration of pyrene and chrysene differed significantly depending on the time of sampling and the localization. It has been shown that fertilization of soil sewage sludge revealed reduction of pyrene concentration in soil. Among 5 tested PAHs compounds, benzo[a]pyrene was the most dominant compound both in samples collected in 2011 and 2012 (28 and 27% respectively).
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 2.

Tytuł:: Determination of the Level of B[a]P Content in Rape Seeds Subjected to Various Post-Harvest Treatments
Określenie poziomu zawartości B[a]P w nasionach rzepaku poddanych zróżnicowanej obróbce rozbiorowej
Autorzy:: Bojanowska, J.
Tys, J.
Tematy:: benzo(a)piren
nasiona rzepaku
benzo(a)pyrene
rape seeds; Pokaż więcej
Wydawca:: Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/388065.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) constitute one of the largest and most varied groups of organic compounds with known toxic, mutagenic and carcinogenic properties characteristic of many representatives of the group. Food contamination with PAH may result not only from environmental pollution but also from certain technological processes used in processing of raw materials and in storage of agricultural food products. The objective of the presented study was to determine the benzo[a]pyrene content in rape seeds subjected to various post-harvest treatments and processing. The study showed that rape seed contamination with B[a]P is dependent primarily on the temperature of drying, but also on the regions of cultivation and on the weather conditions in particular years.
Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA, PAH) stanowią jedną z największych i zróżnicowanych grup związków organicznych o znanych właściwościach toksycznych, mutagennych i kancerogennych, którymi cechuje się wielu przedstawicieli tej grupy. Skażenie żywności nimi jest wynikiem nie tylko skażenia środowiska, ale może być również rezultatem niektórych procesów technologicznych stosowanych w przetwórstwie surowców i przechowalnictwie produktów rolno-spożywczych. Celem podjętych badań było określenie poziomu zawartości benzo[a]pirenu w nasionach rzepaku poddanych zróżnicowanej obróbce pozbiorowej. Przeprowadzone badania wykazały, że zanieczyszczenie nasion rzepaku B[a]P jest uzależnione przede wszystkim od temperatury suszenia, ale także rejonu uprawy, jak również od przebiegu pogody w poszczególnych latach.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 3.

Tytuł:: Does benzo[a]pyrene affect the heart embryonic development?
Autorzy:: Kołodziejczyk, Łukasz M.
Puzik, Magdalena
Greń, Agnieszka
Batoryna, Marta
Formicki, Grzegorz
Kapusta, Edyta
Tematy:: benzo[a]pyrene
ecg
embryo
GSH
heart
MDA; Pokaż więcej
Wydawca:: Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/2183559.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Benzo[a]pyrene is a polycyclic aromatic hydrocarbon of well proved toxic effect on animal cells and tissues. We used chicken in ovo developmental model to verify its influence on selected parameters of the heart rhythm and on the antioxidative defense in the heart tissue. We determined that the dose of 1 mg/kg weight of eggs of benzo[a]pyrene strongly activates the glutathione-dependent antioxidative system, but it do not significantly affect the heart conducting system of the chicken embryo. We postulate that further study on the benzo[a]pyrene action during embryonic development of birds is recommended.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 4.

Tytuł:: Antimutagenic effects of aqueous fraction of Myristica fragrans (Houtt.) leaves on Salmonella typhimurium and Mus musculus
Autorzy:: Akinboro, Akeem
Bin Mohamed, Kamaruzaman
Asmawi, Mohd
Yekeen, Taofeek
Tematy:: benzo[a]pyrene
chromosome
aberrations
cyclophosphamide
micronucleus
Myristica fragrans
Salmonella typhimurium; Pokaż więcej
Wydawca:: Polskie Towarzystwo Biochemiczne
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/1039214.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Natural plant extracts offer a promising hope in the prevention/treatment of cancer arising from genetic mutations. This study evaluated in vitro and in vivo mutagenic and antimutagenic effects of aqueous fraction of Myristica fragrans (AFMF) leaves on TA100 strain of Salmonella typhimurium and Mus musculus (Male Swiss albino mice), respectively. The antioxidant activity of AFMF against 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH), total phenolic and flavonoid contents were determined, followed by its phytochemical elucidation using the Ultra Performance Liquid Chromatography technique (UPLC). The mutagenicity of AFMF at 4, 20, 50, 100, 200, 500, and 1000 µg/well was <2.0 in S. typhimurium and the induced micronucleated polychromatic and normochromatic erythrocytes at 500, 1000, 2000, and 4000 mg/kg were not significantly different from the negative control (p≥0.05). The mutagenic activity of benzo[a]pyrene and cyclophosphamide was significantly suppressed above 50.0% throughout the tested concentrations. Fifty percent of the free radicals from DPPH were scavenged by AFMF at 0.11 mg/ml. Total phenolic and flavonoid contents of AFMF were 51.0 mg GAE/g and 27 mg QE/g, respectively. Rutin was elucidated by the UPLC technique, and thereby suspected to be the phytochemical responsible for the observed antimutagenic activity. Thus far, AFMF seems to contain a promising chemotherapeutic agent for the prevention of genetic damage that is crucial for cancer development.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 5.

Tytuł:: Zanieczyszczenie olejow roslinnych benzo[a]pirenem
Benzo[a]pyrene contamination of vegetable oils
Autorzy:: Jedra, M
Starski, A.
Gawarska, H.
Sawilska-Rautenstrauch, D.
Tematy:: oleje roslinne
ogrzewanie
zanieczyszczenia zywnosci
benzo[a]piren
Unia Europejska
wymagania jakosciowe
zawartosc benzo[a]pirenu
plant oil
heating
food contaminant
benzo[a]pyrene
European Union
quality requirement
benzo[a]pyrene content; Pokaż więcej
Wydawca:: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Państwowy Zakład Higieny
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/877729.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Oznaczono poziom benzo(a)pirenu w 40 próbkach olejów roślinnych pobranych z rynku. Zbadano wpływ ogrzewania oleju w wysokiej temperaturze na jego zawartość. Na podstawie piśmiennictwa porównano występowanie benzo(a)pirenu w tłuszczach roślinnych w innych krajach w odniesieniu do obowiązujących wymagań w Unii Europejskiej.
Benzo(a)pyrene (B(a)P) analysis was carried out with glass chromatographic column with alumina followed by reverse phase high-performance liquid chromatography (HPLC) and spectrofluorometric detection. B(a)P level in 40 vegetable oils were as follow: from 0,11 to 0,38 µg/kg in olive; from 0,92 to 3,74 µg/kg in rape seed oils; from 0,11 to 2,25 µg/kg in sunflower oils and from 0,33 tol,26 µg/kg in soya oils. In another investigated oils: arachide (peanut) corn, safflower, linen, hempen, sesame, pumpkin seeds, grape seeds -values from 0,10 to 1,44 µg/kg and 3,83 µg/kg in sea buckthorn oil were detected. B(a)P concentration in 4 from 40 investigated oils exceed the 2 ppb limit proposed by the European Commission. Heating of sample of oils: olive, rape, soya, linen, corn, sesame, peanut, in temp. 240° C for 30 min. has not influence on decreased of B(a)P level.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 6.

Tytuł:: Health risk in transport workers. Part II. Dietary compounds as modulators of occupational exposure to chemicals
Autorzy:: Kozłowska, Lucyna
Gromadzińska, Jolanta
Wąsowicz, Wojciech
Tematy:: diet
heavy metals
benzene
dietary supplements
transport workers
Benzo(a)pyrene; Pokaż więcej
Wydawca:: Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra Jerzego Nofera w Łodzi
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/2161959.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Professional drivers are exposed to a number of factors that have a negative influence on their health status. These include vibrations, noise, the lack of fresh air in the car cabin, shift work (frequently at night), monotony resulting from permanent repetition of certain actions, static loads due to immobilization in a sitting position, stress resulting from the need to ensure safety in heavy traffic, as well as air pollution (dust, volatile organic substances, nitrogen and sulfur oxides, polycyclic aromatic hydrocarbons, heavy metals, dioxins, furans and others). Factors associated with the specificity of the profession of a driver, including exposure to chemical substances, result in an increased risk of the development of many diseases, i.e., obesity, diabetes, heart disease, hypertension, extensive genitourinary pathology experienced by taxi drivers, lung cancer and other forms of cancer. In the case of drivers, especially those covering long distances, there are also actual difficulties related to ensuring a proper diet. Although attempts at interventional research that would change the principles of nutrition, as well as ensure physical activity and weight reduction, have been made, their results have not been satisfactory. The paper focuses on the discussion on the role of a diet and dietary phytochemicals in the prevention of adverse health effects of such chemicals as a mix of chemicals in the polluted air, benzo(a)pyrene, benzene and metals (lead, cadmium, chromium, nickel), which are the main sources of exposure in the case of transport workers. Int J Occup Med Environ Health. 2019;32(4):441–64
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 7.

Tytuł:: Assessment of inhalational exposure of residents of Wroclaw, Krakow and Warszawa to benzo[a]pyrene
Ocena narażenia inhalacyjnego mieszkańców Wrocławia, Krakowa oraz Warszawy na benzo(a)piren
Autorzy:: Pachurka, Łukasz
Gruszecka-Kosowska, Agnieszka
Kobus, Dominik
Sówka, Izabela
Tematy:: benzo[a]pyrene
health risk assessment
air pollution
benzo(a)piren
ocena ryzyka zdrowotnego
zanieczyszczenia powietrza; Pokaż więcej
Wydawca:: Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/388693.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Burning of fossil fuels and biomass, transport and industry are the main sources of PAH (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) in the atmosphere. Benzo[a]pyrene (BaP) is also a compound identified in cigarette smoke. The International Agency for Research on Cancer (IARC) has qualified benzo[a]pyrene for compounds with proven carcinogenic effects on humans. The target value for benzo[a]pyrene, taking into account health protection purposes, is defined in the Regulation of the Minister of the Environment on the levels of certain substances in the air and it is annual average concentration 1 ng/m³. The aim of the study was to carry out a cancer risk assessment for residents of Wroclaw, Krakow and Warszawa related to inhalation exposure to benzo[a]pyrene in ambient air. The methodology employed by the American Environmental Protection Agency (US EPA) was used in the study. The lifetime exposure of adults and children was assumed. The results of measurements carried out at the air monitoring stations under the State Environmental Monitoring by the Regional Inspectorates for Environmental Protection (RIEP) in Wroclaw, Krakow and Warszawa in the years 2014–2016 were used. The average concentration of BaP in the years 2014–2016 was 3.84, 6.31 and 2.19 ng/m³ for Wroclaw, Krakow and Warszawa respectively. The calculations show that the highest risk of cancer was obtained for the inhabitants of Krakow: 1.54 ∙ 10^-5 children, 7.52 ∙ 10^-6 women, 6.30 ∙ 10^-6 men. The estimated cancer risk was higher for Krakow residents than for Wroclaw (1.01 ∙ 10^-5 children, 4.94 ∙ 10^-6 women, 3.82 ∙ 10^-6 men) and Warszawa, where these indicators were the lowest (children: 5.34 ∙ 10^-6, women: 2.61 ∙ 10^-6, men: 2.19 ∙ 10^-6). Children are the group most exposed to the risk of cancer associated with BaP in the air among the examined subpopulations.
Źródłami WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne) do atmosfery są m.in. transport, przemysł oraz spalanie paliw kopalnych. Benzo[a]piren jest także związkiem identyfikowanym w dymie papierosowym. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zakwalifikowała benzo[a]piren do związków o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka. Dopuszczalne stężenie benzo[a]piren ze względu na ochronę zdrowia określono w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu i wynosi ono 1 ng/m³. Celem pracy było przeprowadzenie oceny ryzyka nowotworowego dla mieszkańców Wrocławia, Krakowa i Warszawy związanego z narażeniem inhalacyjnym na benzo[a]piren w powietrzu atmosferycznym. W pracy zastosowano metodykę Amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (US EPA). W badaniach założono narażenie całożyciowe osoby dorosłej oraz dziecka. W pracy wykorzystano wyniki pomiarów przeprowadzanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska przez Wojewódzkie Inspektoraty Ochrony Środowiska (WIOŚ) we Wrocławiu, Krakowie oraz w Warszawie w latach 2014–2016. Średnia wartość stężenia B[a]P w latach 2014–2016 wyniosła dla Wrocławia, Krakowa i Warszawy odpowiednio: 3,84, 6,31 i 2,19 ng/m³. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, iż najwyższą wartość ryzyka nowotworowego otrzymano dla mieszkańców Krakowa: dzieci: 1,54 ∙ 10^-5, kobiety: 7,52 ∙ 10^-6, mężczyżni: 6,30 ∙ 10^-6. Wyznaczone wartości ryzyka nowotworowego były wyższe dla mieszkańców Krakowa niż Wrocławia (dzieci: 1,01 ∙ 10^-5, kobiety: 4,94 ∙ 10^-6, mężczyżni: 3,82 ∙ 10^-6) i Warszawy, gdzie wyznaczone wartości ryzyka były niższe (dzieci: 5,34 ∙ 10^-6, kobiety: 2,61 ∙ 10^-6, mężczyżni: 2,19 ∙ 10^-6). Wśród badanych populacji najbardziej narażone na ryzyko nowotworowe związane z obecnością B[a]P w powietrzu są dzieci.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 8.

Tytuł:: Effects of benzo(a)pyrene exposure on the ATPase activity and calcium concentration in the hippocampus of neonatal rats
Autorzy:: Yang, Kai
Chen, Chengzhi
Cheng, Shuqun
Cao, Xianqing
Tu, Baijie
Tematy:: hippocampus
neurodevelopment
ATPase activity
Ca2+ concentration
neonatal rats
Benzo(a)pyrene; Pokaż więcej
Wydawca:: Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra Jerzego Nofera w Łodzi
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/2161850.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Objectives To investigate whether postnatal benzo(a)pyrene (B(a)P) exposure caused the impairments on the process of neurodevelopment and the alteration in the calcium medium in the neonatal rats. Material and Methods Eighty neonatal Sprague Dawley (SD) rats were randomly divided into 5 groups (untreated control group, vehicle group, 0.02 mg/kg, 0.2 mg/kg and 2 mg/kg B(a)P-exposed group). Rats were treated with B(a)P by the intragastric administration from postnatal day (PND) 4 to 25. Morris water maze (MWM) was employed to observe the spatial memory of rats. The activity of calcium adenosine triphosphatase (Ca²⁺-ATPase), sodium-potassium adenosine triphosphatase (Na⁺-K⁺-ATPase) and calcium-magnesium adenosine triphosphatase (Ca²⁺-Mg²⁺-ATPase) in the hippocampus were detected by commercial kits. Fura-2 pentakis(acetoxymethyl) (Fura-2/AM) probe and reactive oxygen species (ROS) reagent kit were used for measuring the concentration of Ca²⁺ and ROS in the hippocampus synapse, respectively. Results Rats exposed to B(a)P resulted in the deficits in the spatial memory manifested by the increased escape latency and decreased number of crossing platform and time spent in target quadrant in comparison with the control groups. Benzo(a)pyrene exposure caused the significant decrease in the ATPase activity in the hippocampus and caused Ca²⁺ overload in the synaptic, besides, the ROS concentration increased significantly which may further induce neurobehavioral impairment of the neonatal rats. Conclusions Our findings suggest that postnatal B(a)P exposure may cause the neurobehavioral impairments in the neonatal rats, which were mediated by the decreased ATPase activity and elevated Ca²⁺ concentration. Int J Occup Med Environ Health 2017;30(2):203–211
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 9.

Tytuł:: Determination of benzo(a)pyrene content in PM10 using regression methods
Określanie zawartości benzo(a)pirenu w PM10 za pomocą metod regresyjnych
Autorzy:: Gębicki, Jacek
Ludkiewicz, Tomasz
Namieśnik, Jacek
Tematy:: "PM10 dust"
"benzo(a)pyrene B(a)P"
"coefficient of determination"
"multidimensional linear regression"; Pokaż więcej
Wydawca:: Instytut Medycyny Wsi
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/1177516.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: The paper presents an attempt of application of multidimensional linear regression to estimation of an empirical model describing the factors influencing on B(a)P content in suspended dust PM10 in Olsztyn and Elbląg city regions between 2010 and 2013. During this period annual average concentration of B(a)P in PM10 exceeded the admissible level 1.5-3 times. Conducted investigations confirm that the reasons of B(a)P concentration increase are low-efficiency individual home heat stations or low-temperature heat sources, which are responsible for so-called low emission during heating period. Dependences between the following quantities were analysed: concentration of PM10 dust in air, air temperature, wind velocity, air humidity. A measure of model fitting to actual B(a)P concentration in PM10 was the coefficient of determination of the model. Application of multidimensional linear regression yielded the equations characterized by high values of the coefficient of determination of the model, especially during heating season. This parameter ranged from 0.54 to 0.80 during the analyzed period.
W pracy przedstawiono próbę zastosowania wielowymiarowej regresji liniowej do szacowania empirycznego modelu opisującego czynniki wpływające na zawartość B(a)P w pyle zawieszonym PM10 na terenie Olsztyna i Elbląga w latach 2010-2013. W tym okresie średnioroczne stężenie B(a)P w pyle PM10 ponad 1,5-3 krotnie przewyższało poziom docelowy. Przeprowadzone badania potwierdziły, że główną przyczyną wzrostu stężenia jest nieefektywność domowych kotłowni czy niskotemperaturowych źródeł ciepła, które odpowiadają za tzw. niską emisję w okresie grzewczym. Analizie poddano wzajemne zależności: stężenia pyłu PM10 w powietrzu, temperaturę powietrza, prędkość wiatru, kierunek wiatru, wilgotność powietrza. Miarą dopasowania modelu do rzeczywistego stężenia B(a)P w PM10 był współczynnik determinacji modelu. Zastosowanie wielowymiarowej regresji liniowej, przyczyniło się do opracowania równań charakteryzujących się wysokimi wartościami współczynnika determinacji modelu zwłaszcza w okresie grzewczym. Parametr ten w analizowanym okresie był na poziomie od 0,54 do 0,80.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Skocz do pozycji: 10.

Tytuł:: Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne w pyle zawieszonym w miastach Górnego Śląska
Polycyclic aromatic hydrocarbons in particulate matter in the cities of Upper Silesia
Autorzy:: Kozielska, B.
Rogula-Kozłowska, W.
Tematy:: WWA
PM
benzo(a)piren
powietrze atmosferyczne
Aglomeracja Górnośląska
PAHs
benzo(a)pyrene
ambient air
Silesian agglomeration; Pokaż więcej
Wydawca:: Politechnika Śląska
Powiązania:: https://bibliotekanauki.pl/articles/357256.pdf Link otwiera się w nowym oknie
Opis:: Z uwagi na swoje właściwości mutagenne i kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) są najszerzej badanymi trwałymi połączeniami organicznymi związanymi z aerozolem atmosferycznym. W pracy zaprezentowano i przeanalizowano historyczne, sięgające lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku i dostępne z ostatnich lat, dane o ich stężeniach w całkowitym pyle zawieszonym na terenie Aglomeracji Górnośląskiej. Po ogromnej redukcji zanieczyszczenia powietrza, jaka miała miejsce na przełomie XX i XXI wieku, zmniejszył się znacząco poziom stężeń, zarówno pyłu zawieszonego jak i związanych z nim WWA. O ile pod koniec lat 90-tych średnioroczne stężenie sumy WWA osiągały wartości z przedziału od 260 do 590 ng/m3, to po roku 2000 w zimie nie przekracza wartości 160 ng/m3 a latem 10 ng/m3. W odróżnieniu od innych regionów, na Górnym Śląsku, wciąż emisje przemysłowe, a w szczególności, emisja komunalna odpowiedzialne są za kształtowanie stężeń WWA w powietrzu.
Due to their mutagenic and carcinogenic properties, polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are the most widely researched persistent organic compounds linked with the particulate matter (PM). The following paper presents the analysis of the historical data embracing the period since 1970s. It concerns the information on the PAH concentrations in the total PM in the Upper Silesia urban area. As the air pollution was largely reduced at the turn of the 20th and 21st centuries, the concentrations of PM and the related PAHs also considerably decreased. In the late-1990s, the mean yearly concentration of the PAHs sum ranged between 260 and 590 ng/m3. The winter and summer values obtained after the year 2000 have not exceeded 160 ng/m3 and 10 ng/m3, respectively. When compared to other regions, the PAH concentrations in the air in Upper Silesia are still affected by industrial and, particularly, municipal emissions.
Dostawca treści:: Biblioteka Nauki

Artykuł

na półce

Informacja

Wyszukujesz frazę "Benzo(a)pyrene" wg kryterium: Temat