Informacja

Drogi użytkowniku, aplikacja do prawidłowego działania wymaga obsługi JavaScript. Proszę włącz obsługę JavaScript w Twojej przeglądarce.

Wyszukujesz frazę "Fosforyty" wg kryterium: Temat


Tytuł:
Badanie wpływu czynnika granulującego przy zmiennej wilgotności na proces granulacji nawozów fosforowych typu PAPR
Examination of influence granulating factor at variable humidity on granulation process of PAPR - type phosphate fertilizers
Autorzy:
Hoffmann, K.
Rolewicz, M.
Skut, J.
Hoffmann, J.
Tematy:
nawozy
granulacja
częściowo rozłożone fosforyty
fosforyty
fertilizers
granulation
partially acidulated phosphate rock
Pokaż więcej
Wydawca:
Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/126542.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Niestabilna sytuacja na rynku surowców nawozowych stwarza konieczność znalezienia substytutu dla nawozów superfosfatowych. Najważniejszą alternatywą wydają się być nawozy fosforowe typu PAPR (partially acidulated phosphate rock). Nawozy typu PAPR powstają w wyniku reakcji fosforytów z niestechiometryczną, względem reakcji produkcji superfosfatów, ilością kwasu. Tak powstały produkt zawiera formy fosforu zarówno łatwo przyswajalne (rozpuszczalne w wodzie i/lub w obojętnym cytrynianie amonu), jak i nieprzyswajalne (rozpuszczalne tylko w kwasach mineralnych) przez rośliny. Zaletą tego rodzaju nawozów jest fakt, że do ich produkcji można wykorzystać fosforyty o znacznie mniejszej zawartości P2O5 niż jest to wymagane dla procesu produkcji nawozów superfosfatowych. Proces granulacji jest niezbędnym elementem procesu otrzymywania nawozów typu PAPR, ponieważ znacznie zmniejsza emisję pyłów w czasie stosowania nawozów. Dodatkowo granulacja nawozów fosforowych znacznie ogranicza uwstecznianie się nawozów do form nieprzyswajalnych (tzw. procesy starzenia się nawozów) w glebie. Optymalizacja parametrów procesu granulacji jest bardzo ważna ze względów ekonomicznych oraz ekologicznych, ponieważ proces ten jest jednym z najbardziej energochłonnych w całym cyklu produkcji nawozów. Do badań wykorzystano preparaty nawozów fosforowych typu PAPR otrzymane w laboratorium. Otrzymane preparaty charakteryzowały się zmienną wilgotnością, co osiągnięto poprzez zmianę stężenia kwasu użytego do reakcji. Drugim zmiennym czynnikiem był rodzaj cieczy użytej do procesu granulacji nawozów typu PAPR. W celu klasyfikacji otrzymanych granulatów przeprowadzono analizę sitową oraz oznaczono wytrzymałość otrzymanych preparatów.
Unstable situation on fertilizer raw material market emerges the need to find substitute for superphosphate fertilizers. PAPR - type phosphate fertilizers (partially acidulated phosphate rock) constitute the most relevant alternative. PAPR - type fertilizers formed by reaction of phosphate rock with non stoichiometric, in comparison with reaction during superphosphate production, amount of acid. The resulting product contains an available (soluble in water and/or in neutral ammonium citrate) and unavailable (soluble in mineral acids) forms of phosphorus. Possibility of using lower grade phosphate rock than is required for production of superphosphate is a great advantage of this type of fertilizers. Granulation process is an essential stage of PAPR - type fertilizers production. Granulation significantly reduces the dust emissions during the fertilizers application furthermore limits the regression of fertilizers in soil to unavailable forms (so-called the aging processes of fertilizers). Optimization of process parameters is very important for economic and ecological reasons because this process is one of the most energy consuming in whole cycle of PAPR - type fertilizers production. PAPR - type fertilizer preparations obtained under laboratory conditions were subjected to examinations. Obtained products were characterized by a variable humidity, which was achieved by changing the concentration of acid used for investigations. The second variable factor was the type of liquid used for granulation. Both, the sieve analysis and determination of resistance were carried out for classification of obtained granules.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Precursors of volatile organic compounds emitted during phosphorite processing
Autorzy:
Śliwak, A.
Gryglewicz, S.
Hoffmann, J.
Gryglewicz, G.
Tematy:
fosforyty
bitumen
skład
zapachy
phosphorites
composition
odours
Pokaż więcej
Wydawca:
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Wydawnictwo Uczelniane ZUT w Szczecinie
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/779723.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
The composition of solvent-soluble organic matter of phosphorite, which is a precursor of volatile organic compounds emitted by the fertilizer industry, was studied. A benzene-methanol mixture and chloroform were used for the extraction of free and bound bitumen from phosphorites, respectively. The separated bitumen fractions were characterized qualitatively by GC-MS and quantitatively by GC-FID. n-Alkanes, n-alkenes, fatty acids and isoprenoids were identified in the extracts. The main components were n-alkanes and n-alkenes, constituting over 80% of the total bitumen determined. An unexpected presence of n-alkenes only in the free bitumen fraction was found. The possible source of ill-smelling substances evolved during treatment of phosphorite with H2SO4 was discussed.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Analiza LCA dla procesów przemysłowych na przykładzie produkcji fosforytów częściowo rozłożonych (PAPR)
Life cycle assessment for industrial processess on the example of partially acidulated phosphate rocks (PAPR)
Autorzy:
Hoffmann, J.
Skut, J.
Skiba, T.
Hoffmann, K.
Huculak-Mączka, M.
Tematy:
fosforyty
fosforyty częściowo rozłożone (PAPR)
ocena cyklu życia (LCA)
nawozy fosforowe
partially acidulated phosphate rocks (PAPR)
life cycle assessment (LCA)
phosphate fertilizers
Pokaż więcej
Wydawca:
Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/126861.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Celem niniejszej pracy była analiza cyklu życia nawozu nieorganicznego prostego typu PAPR (Partially Acidulated Phosphate Rock - fosforyty częściowo rozłożone). Nawozy typu PAPR definiowane są jako produkty otrzymywane w wyniku częściowego rozłożenia zmielonego fosforytu kwasem siarkowym lub fosforowym, zawierające jako składniki główne fosforan jednowapniowy, fosforan trójwapniowy oraz siarczan wapnia. Ocenę cyklu życia wykonano dla procesu produkcji preparatów nawozowych typu PAPR. Opracowany model bazował na badaniach laboratoryjnych, uwzględniających ocenę właściwości fizycznych produktu, zawartość fosforu w przeliczeniu na P2O5 rozpuszczalny w kwasach mineralnych oraz w wodzie, a ponadto bilans masowy i emisje z procesu. Uzyskane wyniki, uzupełnione danymi literaturowymi, posłużyły jako dane wejściowe dla programu GaBi 4, który stanowi komputerowe wspomaganie wykonywania analizy LCA.
The aim of work was life cycle assessment (LCA) of simple inorganic PAPR (partially acidulated phosphate rock) type fertilizer. PAPR type fertilizers are specified as products of partial dissolution of grinded phosphate rock with usage of sulfuric or phosphoric acid, containing as a main components monocalcium phosphate, tricalcium phosphate and calcium sulfate. LCA was made by using the model of PAPR type fertilizer production process produced under the laboratory conditions. Model was based on the research provided for assessment of product physical properties, phosphorus content expressed as a P2O5 soluble in mineral acids and water, mass balance and emissions from the process. Results, supplemented with reference data were used as a input data for GaBi 4 software which constitutes the computer support to perform LCA.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Influence of granulating factor at variable humidity on granulation of partially acidulated phosphate rocks
Wpływ czynnika granulującego przy zmiennej wilgotności na granulację fosforytów częściowo rozłożonych
Autorzy:
Hoffmann, K.
Rolewicz, M.
Skut, J.
Hoffmann, J.
Tematy:
fertilizers
granulation
partially acidulated phosphate rock
nawozy
granulacja
fosforyty
Pokaż więcej
Wydawca:
Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/388222.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Unstable situation on fertilizer raw material market emerges the need to find substitute for superphosphate fertilizers. PAPR-type phosphate fertilizers (partially acidulated phosphate rock) constitute the most relevant alternative. PAPR-type fertilizers are formed by reaction of phosphate rock with nonstoichiometric, in relation to reaction during superphosphate production process, portion of mineral acid. The resulting product contains an available (soluble in water and/or in neutral ammonium citrate) and less available (soluble in mineral acids) forms of phosphorus. Possibility of using low-grade phosphate rock represents a great advantage of PAPR-type over superphosphatic manufacturing process, where applying phosphate rock of high P2O5 at low impurities content is highly recommended. Granulation process is an essential stage of PAPR-type fertilizers production. Granulation significantly reduces the dust emissions during the fertilizers application furthermore limits the regression of fertilizers in soil to unavailable forms (so-called the aging processes of fertilizers). Optimization of process parameters is very important for economic and ecological reasons because this process is one of the most energy consuming in whole cycle of PAPR-type fertilizers production. PAPR-type fertilizer preparations obtained under laboratory conditions were subjected to examinations. Products were characterized by a variable humidity, which was achieved by altering the concentration of mineral acid used for investigations. The second variable factor was the type of liquid used for granulation. Both, the sieve analysis and determination of resistance were carried out for classification of obtained granules.
Niestabilna sytuacja na rynku surowców nawozowych stwarza konieczność znalezienia substytutu dla nawozów superfosfatowych. Najważniejszą alternatywą wydają się być nawozy fosforowe typu PAPR (partially acidulated phosphate rock). Nawozy typu PAPR powstają w wyniku reakcji fosforytów z niestechiometryczn ą, względem reakcji produkcji superfosfatów, ilością kwasu. Tak powstały produkt zawiera formy fosforu zarówno łatwo przyswajalne (rozpuszczalne w wodzie i/lub w obojętnym cytrynianie amonu), jak i nieprzyswajalne (rozpuszczalne tylko w kwasach mineralnych) przez rośliny. Zaletą tego rodzaju nawozów jest fakt, że do ich produkcji można wykorzystać fosforyty o znacznie mniejszej zawartości P2O5 niż jest to wymagane dla procesu produkcji nawozów superfosfatowych. Proces granulacji jest niezbędnym elementem procesu otrzymywania nawozów typu PAPR ponieważ znacznie zmniejsza emisję pyłów w czasie stosowania nawozów, dodatkowo granulacja nawozów fosforowych znacznie ogranicza uwstecznianie się nawozów do form nieprzyswajalnych (tzw. procesy starzenia się nawozów) w glebie. Optymalizacja parametrów procesu granulacji jest bardzo istotna ze względów ekonomicznych oraz ekologicznych, ponieważ proces ten jest jednym z najbardziej energochłonnych w całym cyklu produkcji nawozów. Do badań wykorzystano preparaty nawozów fosforowych typu PAPR otrzymane w laboratorium. Otrzymane preparaty charakteryzowały się zmienną wilgotnością, co osiągnięto poprzez zmianę stężenia kwasu użytego do reakcji. Drugim zmiennym czynnikiem był rodzaj cieczy użytej do procesu granulacji nawozów typu PAPR. W celu klasyfikacji otrzymanych granulatów przeprowadzono analizę sitową oraz oznaczono wytrzymałość otrzymanych preparatów.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Wpływ różnych zawartości jonów żelaza i glinu na proces filtracji ekstrakcyjnego kwasu fosforowego
The impact of different levels of iron and aluminium ions on the phosphoric acid filtration process
Autorzy:
Rolewicz, Maciej
Musielska, Urszula
Hoffmann, Józef
Tematy:
kwas fosforowy
fosfogips
filtracja
fosforyty
phosphoric acid
phosphogypsum
filtration
phosphate rock
Pokaż więcej
Wydawca:
Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/127097.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
W procesie otrzymywania kwasu fosforowego filtracja oddziela produkt, którym jest roztwór kwasu fosforowego, od produktu ubocznego, który zawiera głównie siarczan wapnia (fosfogips). Filtracja jest kluczową operacją w tym procesie, ponieważ od jej wydajności uzależniony jest skład fosfogipsu, który kierowany jest do składowania na hałdzie, oraz wydajność całego procesu otrzymywania kwasu fosforowego, co bezpośrednio przekłada się na ekonomikę prowadzenia procesu. W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu różnych zawartości jonów żelaza oraz glinu na szybkość oraz czas filtracji poreakcyjnej pulpy otrzymanej w wyniku rozkładu fosforytu kwasem siarkowym. Proces filtracji prowadzony był przy różnicy ciśnień wynoszącej 55 i 75 kPa. Następnie określono maksymalną szybkość procesu filtracji oraz stałe filtracji K i C za pomocą odpowiednich równań.
In the process of obtaining phosphoric acid, the filtration separates the product, which is a solution of phosphoric acid from a by-product, which contains mainly calcium sulphate (phosphogypsum). Filtration is a key operation in this process because the composition of phosphogypsum, which is directed to storage on the heap, and the efficiency of the entire process of obtaining phosphoric acid, which is directly related to the economics of the process, depends on its efficiency. The paper presents results of investigations on the influence of various contents of iron and aluminum ions on the rate and time of filtration of the post-reaction pulp obtained as a result of decomposition of phosphate rock by sulphuric acid. The filtration process was carried out at a pressure difference of 55 and 75 kPa. Then, the maximum filtration process speed and the filtration constants K and C were determined by means of appropriate equations.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Wzbogacenie w REE utworów osadowych w wybranych rejonach obrzeżenia mezozoicznego Gór Świętokrzyskich : obiecujące dane wstępne i potrzeba dalszych badań
REE enrichment of sedimentary formations in selected regions of the Mesozoic margin of the Holy Cross Mountains : promising preliminary data and more research needed
Autorzy:
Mikulski, Stanisław Z.
Brański, Paweł
Pieńkowski, Grzegorz
Małek, Rafał
Zglinicki, Karol
Chmielewski, Andrzej
Tematy:
rzadkie elementy ziemi
osady krzemoklastyczne
górny trias
dolna jura
fosforyty dolnokredowe
fosforyty albsko-cenomańskie
rare earth elements
siliciclastic deposits
Upper Triassic
Lower Jurassic
Lower Cretaceous phosphorites
Albian-Cenomanian phosphorites
Pokaż więcej
Wydawca:
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/2076190.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
The main task of research was a quantitative and qualitative identification of rare earth elements within various Mesozoic sediments in the surroundings of the Holy Cross Mountains. Over 100 samples from archive boreholes, outcrops and mining waste were analysed using modern methods, like portable XRF, geochemical analysis (ICP-MS), electron microprobe and SEM. Results show enrichments of REE concentrations in sedimentary rock samples from the Niektań PIG-1 borehole (LREE up to 0.95%), Miedary outcrop (LREY up to 0.4%) and Lower Cretaceous phosphorites from mining waste in Chałupki and Annopol (LREE ~0.2%). Further investigation is strongly recommended in order to explain the distribution of REE in the study areas.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Mg-Phosphate Ceramics Produced from the Product of Thermal Transformation of Cement-Asbestos
Magnezowo-fosforanowe wyroby ceramiczne wytwarzane z produktów termicznej transformacji cementu - azbestów
Autorzy:
Perez-Estebanez, M.
Macova, P.
Sasek, P.
Viani, A.
Gualtieri, A.
Tematy:
cement-asbestos
magnesium phosphate ceramics
amorphous
cement-azbest
magnez
fosforyty ceramiczne
bezpostaciowość
Pokaż więcej
Wydawca:
Polskie Towarzystwo Przeróbki Kopalin
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/317820.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
According to recent European directives, the need for environmentally friendly alternative solutions to landfill disposal of hazardous wastes, such as asbestos-containing materials, prompts their recycling as secondary raw materials. In this work, magnesium phosphate ceramics were prepared using the product of inertization of cement-asbestos. Magnesium phosphate ceramics show interesting properties like good water resistance and high strength that make them attractive materials for several applications. Asbestos containing materials were mixed with magnesium carbonate and annealed at two different temperatures (1100 and 1300 ºC). During thermal treatment complete destruction of asbestos minerals with their transformation into new phases, and crystallization of MgO from magnesium carbonate decomposition, occurs. Upon addition of potassium di-hydrogen phosphate and water, the magnesium oxide in the product of thermal treatment, contributes to the onset of a setting reaction whose product is magnesium potassium phosphate hydrate. The reactivity of periclase was found to be dependent on the calcination temperature. Lower reaction rates were observed for the MgO obtained at lower temperature. The setting reaction of the magnesium phosphate ceramic has been followed in time up to 6 months by means of the X-rays powder diffraction trechnique. Quantitative phase analysis was performed using the Rietveld method and both crystalline and amorphous phases were quantified. The amount of magnesium potassium phosphate was found to increase with time, and was accompained by a decrease in the amount of the amorphous fraction. This fact supports the hypothesis of the formation of an amorphous precursor of the crystalline MKP during the hydration reaction. SEM images showing elongated magnesium potassium phosphate hydrate crystals emerging from what appears as an amorphous matrix, further confirms this view. Since the mechanical properties of magnesium phosphate ceramics are known to increase with time, we can conclude that the main contribution to the development of strenght comes from the crystalline magnesium potassium phosphate hydrate. In this work, we describe a procedure for simultaneous destruction of asbestos minerals and formation of cementitious compounds, which represents a recycling opportunity for this class of hazardous wastes, bringing benefits in terms of energy requirements and preservation of natural resources in cement manufacturing.
Zgodnie z niedawnymi dyrektywami europejskimi, potrzeba przyjaznego dla środowiska alternatywnego rozwiązania usuwania odpadów niebezpiecznych, takich jak materiałów zawierających azbest, pobudza ich ponowne wykorzystanie jako surowców wtórnych. W tej pracy, magnezowo fosforanowe wyroby ceramiczne zostały wytworzone z użyciem produktów inertyzacji cementu – azbestu. Magnezowo fosforanowe wyroby ceramiczne wykazują interesujące właściwości takie jak dobry opór wodny oraz duża wytrzymałość, co sprawia, że są atrakcyjnym materiałem dla wielu aplikacji. Materiały zawierające azbest zostały zmieszanie w węglanem magnezu i wyżarzone w dwóch różnych temperaturach (1100°C i 1300°C). Podczas obróbki cieplnej następuje całkowite zniszczenie minerałów azbestu wraz z ich transformacją w nowe fazy, oraz krystalizacja MgO z rozpadu węglanu magnezu. Podczas dodawania diwodorofosforanu magnezu do wody, tlenek magnezu jako produkt obróbki cieplnej, przyczynia się do rozpoczęcia reakcji wiązania, której produktem jest hydrat fosforanu magnezu i potasu. Odkryto, że reaktywność peryklazu zależy od temperatury kalcynacji. Niższa szybkość reakcji została zaobserwowana dla MgO uzyskanego w niższej temperaturze. Reakcja wiązania wyrobów ceramicznych magnezowo fosforanowych została przeprowadzona w czasie do 6 miesięcy za pomocą techniki rentgenowskiej dyfrakcji proszkowej. Ilościowe analizy fazowe zostały wykonane z użyciem metody Rietvelda i obliczono zarówno fazę krystaliczną jak i amorficzną. Zauważono, że ilość fosforanu magnezowo potasowego zwiększa się w czasie, i że towarzyszy jej spadek ilości części amorficznej. Fakt ten potwierdza hipotezę powstawania amorficznego prekursora krystalicznego fosforanu magnezowo potasowego podczas reakcji hydracji. Obrazy SEM przedstawiają wydłużone kryształy hydratu fosforanu magnezowo potasowego wyłaniające się, z wyglądającej na amorficzną, macierzy, następnie ten wygląd się potwierdza. Ponieważ wiadomo, że właściwości mechaniczne fosforanu magnezu zwiększają się z czasem, możemy wnioskować, że główny wpływ na zwiększenie się wytrzymałości ma krystaliczny hydrat fosforanu magnezowo potasowego. W pracy tej opisano procedurę jednoczesnego rozpadu minerałów azbestu i tworzenia się związków cementytowych, co wskazuje na możliwość powtórnego przetworzenia tego rodzaju odpadów niebezpiecznych, co przynosi korzyści w kategoriach zapotrzebowania energetycznego i ochrony zasobów naturalnych w przetwórstwie cementu.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Study on bioavailability of lead from products of phosphate rock acidulation obtained by PAPR technique
Badanie przyswajalności ołowiu w produktach rozkładu surowców fosforowych techniką PAPR
Autorzy:
Hoffmann, K.
Kasprzyszak, A.
Skut, J.
Hoffmann, J.
Tematy:
partially acidulated phosphate rock
heavy metals
lead
voltammetry
fosforyty częściowo rozłożone
metale ciężkie
ołów
woltamperometria
Pokaż więcej
Wydawca:
Towarzystwo Chemii i Inżynierii Ekologicznej
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/388831.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Use of phosphate fertilizers in the world constantly decreases in the last few years. The reason is increase of a unit prices of nutritious components what results in automatic growth of phosphate fertilizers prices. It is a well-known fact that phosphorus in a fertilizer causes not only growth but also a stabilization of plant production. That’s why economic aspects exacted a necessity of searching cheaper resolutions for plant fertilization. Fertilizers containing partially acidulated phosphate rock like PAPR show long-lasting activity thanks to content of phosphorus with different solubility extent. Therefore, they can be an alternative for present sources of phosphorus like superphosphate. Very important is an optimization of PAPR composition. Content of macro- and micrślements like zinc, manganese, copper, iron determine usefulness of definite preparation for fertilization goals. Knowledge of heavy metals concentration in given fertilizer may turn out fundamental if we are talking about ecological and healthy aspects of using partially acidulated phosphate rocks. Products type PAPR were made in laboratory by dissolving phosphate rocks with non-stoichiometric quantity of sulphuric acid. Next mineralization of appropriate fertilizer weighted amount was conducted in the aim of determine heavy metal concentration. Lead content in fertilizers type PAPR was studied in Autolab device using differential pulse voltammetry method.
Nawozy zawierające częściowo rozłożony fosforyt, czyli nawozy typu PAPR (z ang. partially acidulated phosphate rock) wykazują długotrwałe działanie dzięki zawartości fosforu o różnym stopniu rozpuszczalności. Ważna jest optymalizacja składu nawozów typu PAPR. Znajomość poziomu stężeń metali ciężkich w danym nawozie może się okazać kluczowa, jeśli chodzi o ekologiczne i zdrowotne aspekty wykorzystywania nawozów fosforowych częściowo rozłożonych. W badaniach zastosowano produkty typu PAPR otrzymane w warunkach laboratoryjnych poprzez roztwarzanie fosforytów z niestechiometryczną ilością kwasu siarkowego. Następnie przeprowadzano mineralizację uzyskanych nawozów w celu oznaczenia stężenia ołowiu. Zawartość ołowiu w nawozach typu PAPR badano za pomocą urządzenia Autolab metodą woltamperometrii pulsowej różnicowej.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies