- Tytuł:
-
State of research on the pre-Romanesque and Romanesque monumental architecture of Śląsk.
Stan badań nad przedromańską i romańską architekturą monumentalną Śląska. - Autorzy:
- Polak, Dorota
- Opis:
-
Tematem pracy magisterskiej jest analiza obecnego stanu badań nad architekturą wczesnośredniowieczną terenu Śląska. W pracy zostały uwzględniony przedział czasowy od końca X w. do poł. XIII w. Zabytki tego okresu przypisuje się do trzech stylów: przedromańskiego, romańskiego i późnoromańskiego. Najwcześniejszymi przejawami budownictwa monumentalnego jest budownictwo sakralne ( kościoły parafialne, katedry, kaplice), z biegiem czasu pojawia się budownictwo świeckie ( budownictwo mieszkalne). W pierwszej części pracy zostały określone kwestie dotyczące celu, zakresu terytorialnego, chronologii zabytków i metody badawczej wykorzystanej w pracy. Dodatkowo zostały poruszone kwestie dotyczące historii badań. Kolejna część pracy zawiera informacje odnoszące się do stanu badań nad wczesnośredniowieczną architekturą monumentalną terenu Śląska. Rozdział ten zawiera informacje dotyczące rozmieszczania zabytków na omawianym terenie, chronologii omawianych zabytków, stanu ich zachowania, stopnia opublikowania informacji, stratygrafii kulturowej, zabytków ruchomych oraz analizy stanu badań poszczególnych ośrodków. Najobszerniejszą częścią pracy jest katalog w którym zostały wypunktowane informacje dotyczące omawianej architektury.W pracy uwzględnione zostało 60 miejscowości w których zlokalizowanych jest 73 zabytki sakralne oraz 3 założenia rezydencjonalne będące zgrupowaniem różnego rodzaju obiektów monumentalnych. Nie wszystkie omawiane zabytki były przedmiotem badań archeologicznych.Wynikiem przeprowadzonej analizy jest stwierdzenie, że spośród omawianych obiektów architektury romańskiej Śląska najlepiej znana jest architektura Wrocławia, na terenie którego prowadzane są wieloletnie już badania. Doprowadziły one do w miarę dobrego rozpoznania monumentalnych budowli wczesnoromańskich.Dobrze przebadanymi obiektami są: kolegiata w Głogowie, zamek w Legnicy (choć w dalszym ciągu wzbudza kontrowersje) oraz rotunda w Cieszynie. Badania w trzech klasztorach cysterskich w Lubiążu, Henrykowie i Trzebnicy także doprowadziły do znaczących odkryć lecz, w moim odczuciu, przede wszystkim skupiono się na analizie ich architektury oraz faz budowlanych.Wiele obiektów nie zostało zbadanych w sposób wystarczający i wymagają one dalszych badań lub ponownego zweryfikowania wcześniejszych ustaleń. Przykładem może tu być kościół św. Wojciecha w Niemczy. Informacje o wykopaliskach są często bardzo skąpe i ograniczają się do wymienienia odkopanych murów, pomijane są często równie ważne informacje takie jak warstwy kulturowe i ich powiązania z murami, chronologia zabytków ruchomych. Niejednokrotnie zdarzyło się, że przeprowadzone prace miały za zadanie rozpoznanie założeń wcześniejszych, od obecnie istniejących, lecz potem wykopaliska nie były kontynuowane (Sobótka). O pracach na innych obiektach świadczą jedynie krótkie wzmianki.Nadal istnieje spora grupa zabytków, które nie zostały przebadane archeologicznie. Sytuacja ta mocno uszczupla stan naszej wiedzy o architekturze omawianego okresu. Stan rozpoznania archeologicznego zabytków architektury przedromańskiej i na Śląsku daleki jest jeszcze od dobrego, a nawet zadawalającego.
Theme of this Master work is to analyze the current state of research on the architecture of the early-medieval land of Śląsk. This work has been taken into account the time interval from the end of X to the middle XIII century. Monuments of this period is attributed to three styles: pre-Romanesque, Roman and late Romanesque. The earliest manifestations of a monumental building is a religious building (parish churches, cathedrals, chapels), over time there is construction secular (residential construction).In the first part of this work are set out issues relating to the territorial scope, historical chronology and the test method used in the workplace. In addition, questions were raised concerning the history of research.Another part of this work contains information relating to the status of research on early-medieval monumental architecture of Śląsk. This chapter contains information about the deployment of monuments on the present site, the chronology of these monuments, their state of preservation, the degree of the publication of information, cultural stratigraphy, mobile monuments and an analysis of studies of individual centers.The most extensive part of the work is the directory in which they were bulleted information on the present architecture.The study included 60 village in which are locate 73 religious monuments and 3 residential assumptions which are grouped various monumental buildings. Not all of these monuments were the subject of archaeological research.The result of the analysis is that these objects of Romanesque architecture of Śląsk the best known is the architecture of Wroclaw, in which are carried out many years of research already. They led to the diagnosis as well early Romanesque monumental structures.Well-studied objects are: collegiate in Głogów, castle in Legnica, rotunda in Cieszyn and monasteries in Lubiąż, Henryków and Trzebnica. Many objects have not been studied sufficiently and require further investigation or re-verify the earlier findings. One example is the church of St. Wojciech in Niemcza. formation on the excavations are often very sparse and limited to mentioning the excavated walls are often overlooked as important information such as the cultural layers and their relationship with the walls, the chronology of movable monuments. Sometimes it happened that the work undertaken were designed to identify the assumptions earlier than currently exist, but later excavations were continued (Sobótka). The work on other sites provide only a brief mention.There is still a large group of monuments that have not been investigated archaeologically. This situation strongly depletes the state of our knowledge about the architecture of the period.The state of knowledge of archaeological monuments of Śląsk pre-Romanesque architecture is still far from good, or even satisfactory. - Dostawca treści:
- Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Inne