Informacja

Drogi użytkowniku, aplikacja do prawidłowego działania wymaga obsługi JavaScript. Proszę włącz obsługę JavaScript w Twojej przeglądarce.

English (EN)·Polski (PL)·Yкраїнський (UK)
Przejdź do strony domowej biblioteki Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Lublinie Link otwiera się w nowym oknie Logo biblioteki Prolib Integro - strona głównaPedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Lublinie
Zmień bibliotekę

Wyszukujesz frazę "synoptic conditions" wg kryterium: Temat

  Lista filtrów
Wyrównaj
Wyświetlanie 1-10 z 12
Tytuł:
Synoptyczne uwarunkowania burz w październiku 2020 roku w Polsce
Synoptic conditioning of thunderstorms in October 2020 in Poland
Autorzy:
Wardowski, Daniel
Tematy:
thunderstorm
October
lightning
synoptic conditions
Polska
Pokaż więcej
Wydawca:
Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/43347564.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
The aim of this study is to characterize the occurrence of severe thunderstorms and determine their synoptic conditioning in October 2020 in Poland. In the study, into account were taken three days, i.e. 4, 5 and 10 October, which showed the most intense storm activity. The study considers the number and area of lightning discharges over Poland, the synoptic conditions prevailing in Europe, as well as basic thermodynamic and kinematic indices. The storms in October 2020 were exceptional in comparison to the previous years. They were associated with the migration of cool atmospheric fronts across Poland and the exchange of old polar-marine air masses with polar-marine air masses, which generated the specific thermodynamics and, specifically, the kinetic conditions for the development of thunderstorm cells.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Thermal extremes in February and March 2024 in Poland and their synoptical background
Autorzy:
Wrona, Katarzyna
Opis:
Extremes in air temperature are mostly studied with regards to summer period. However, the importance of above-average temperature in colder parts of the year should be highlighted too, as these extremes play an essential role for the phenological seasons and may also signalise the impacts of climate change. The aim of this work was to explore the uniqueness and synoptic background of abnormally warm February and March 2024 in Poland. The results show that during both months the inflow of rare tropical air masses determined the appearance of the highest temperature. However, the characteristics of the two months were different. During February, most days displayed the above-average daily mean temperature. In March, on the other hand, thermal situation was more complex. Both frost days and hot days were noted, with extreme minimum temperature often lower during March than in February. Under current state of knowledge, the results described in the paper represent very specific anomalies resulting from rare synoptic conditions, yet it is possible that due to climate change more events of this type will be noted in Poland and Central Europe.
Dostawca treści:
Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Artykuł
Tytuł:
Thermal Variability in the Lublin Region During an Exceptionally Severe Heat Wave in August 2015
Autorzy:
Krzyżewska, A.
Wereski, S.
Nowosad, M.
Tematy:
Lublin Region
air temperature
heat wave
synoptic conditions
exceptionally warm month
Pokaż więcej
Wydawca:
Polskie Towarzystwa Geofizyczne
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/163788.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Heat waves are defined as at least 3 consecutive days with maximum temperaturę >30°C (Krzyżewska, Wereski 2011). Their course largely depends on the circulation conditions, but local conditions related to the geographic location and surroundings of the station also play an important role. According to the International Panel for Climate Change, heat waves are treated as extreme events (IPCC 2014) that will be longer and more intensive in the future (Meehl, Tebaldi 2004). One of the longest and most intensive heat waves in Central-East Europe occurred in the first half of August 2015. In the Lublin Region, it commenced on 3 August 2015, and lasted continuously for almost two weeks. The objective of the paper is to present the variability of the thermal conditions that occurred in the Lublin Region during an exceptionally strong heat wave in August 2015. The analysis was performed based on data obtained from six stations of the Institute of Meteorology and Water Management (IMGW) and seven automatic field stations of the Maria Curie-Skłodowska University (UMCS).
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Przegląd Geograficzny T. 86 z. 3 (2014)
Synoptyczne uwarunkowania intensywnych opadów śniegu w wybranych regionach Europy = Synoptic conditions underpinning intensive snowfalls in selected regions of Europe
Autorzy:
Bednorz, Ewa
Tomczyk, Arkadiusz Marek
Wydawca:
IGiPZ PAN
Powiązania:
11. Kalnay E., Kanamistu M., Kistler R., Collins W., Deaven D., Gandin L., Iredell M., Saha S., White G., Woollen J., Zhu Y., Leetmaa A., Reynolds R., Chelliah M., Ebisuzaki W., Higgins W., Janowiak J., Mo K.C., Ropelewski C., Wang J., Jenne R., Joseph D., 1996, The NMC/NCAR 40-Year Reanalysis Project, Bulletin of the American Meteorological Society, 77, s. 437-471.
6. Bednorz E., 2013, Synoptic conditions of heavy snowfalls in Europe, Geografiska Annaler: Seria A, Physical Geography, 95, s. 67-78.
8. Falarz M., 2002, Wieloletnia zmienność pokrywy śnieżnej w Polsce na tle zmian cyrkulacyjnych, termicznych, i opadowych, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, maszynopis.
3. Bednorz E., 2008, Synoptic conditions of snow occurrence in Budapest, Meteorologische Zeitschrift, 17, 1, s. 39-45.
5. Bednorz E., 2011, Synoptic conditions of heavy snowstorms in Europe, [w:] 6th European Conference on Severe Storms, Palma de Mallorca, 3-7.10.2011; //www.essl.org/ECSS/2011/programme/abstracts/149.pdf (26.08.2011).
17. Woś A., 1999, Klimat Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
12. Kosińska-Bartnicka S., 1924, Uśnieżenie w Polsce zimą 1923/24 r., Czasopismo Geograficzne, s. 393-406.
Przegląd Geograficzny
7. Bednorz E., Kossowski T., 2004, Long-term changes in snow cover depth in eastern Europe, Climate Research, 27, s. 231-236.
10. Hirsch T., Babolcsai G., 2006, Characteristic and synoptic classification of heavy snowfall events in Budapest for the period 1953-2003 Part II. IDOJARAS Quarterly Journal of the Hungarian Meteorological Service, 110, 2, s. 155-173.
1. Andersson T., Gustafsson N., 1993, Coast of departure and coast of arrival. Two important concepts for the formation and structure of convective snowbands over seas and lakes, Monthly Weather Review, 122, s. 1036-1049.
2. Bednorz E., 2002, Snow cover in western Poland and macro-scale circulation conditions, International Journal of Climatology, 22, s. 533-541.
16. Więcław M., 2010, Przestrzenne i sezonowe zróżnicowanie częstości występowania mas powietrza w Europie Środkowej w latach 1996-2005, [w:] Klimat Polski na tle klimatu Europy, red. L. Kolendowicz, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, s. 9-21.
15. Spreitzhofer G., 1999, Synoptic classification of severe snowstorms over Austria, Meteorologische Zeitschrift, 8, s. 3-15.
4. Bednorz E., 2009, Wpływ sytuacji barycznych na występowanie pokrywy śnieżnej na obszarach nizinnych środkowej Europy, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
18. Woś A., 2010, Klimat Polski w drugiej połowie XX wieku, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
14. Nowosad M., 1992, The Dynamics of Snow Cover Depth Depending on the Types of Atmospheric Circulation on the Example of the Bieszczady Mountains, Maria Skłodowska University Press, Lublin.
9. Falarz M., 2007, Snow cover variability in Poland in relation to the macro- and mesoscale atmospheric circulation in the twentieth century, International Journal of Climatology, 27, s. 2069-2081.
13. Kottek M., Grieser J., Beck Ch., Rudolf B., Rubel F., 2006, World map of Koppen-Geiger climate classification updated, Meteorologische Zeitschrift, 15, s. 259-265.
Opis:
Celem pracy jest określenie sytuacji synoptycznych powodujących intensywne opady śniegu w wybranych regionach Europy. W analizie uwzględniono trzy stacje reprezentujące regiony o różnych warunkach klimatycznych zim. Warunki synoptyczne scharakteryzowano na podstawie ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza, wysokości powierzchni izobarycznej 500 hPa oraz temperatury powietrza na poziomie izobarycznym 850 hPa. Typową sytuacją powodującąintensywne opady śniegu w analizowanych regionach są ujemne anomalie zarówno ciśnienia, jak i powierzchni izobarycznej 500 hPa, co wskazuje na obecność układów niskiego ciśnienia.
24 cm
The aim of the work described here has been to determine synoptic situations associated with intensive snowfalls in selected regions of Europe. Specifi cally, an analysis was carried out for three stations representing regions with different climatic conditions in winter. Synoptic conditions were characterized on the basis of atmospheric pressure at sea level, the height of the 500 hPa isobaric area and air temperature at the 850 hPa isobaric level. Typical features of synoptic situations leading to intensive snowfalls in Belgrade are negative SLP anomalies and a lowering height of the 500 hPa isobaric area over SouthernEurope, as indicating the presence of a low-pressure system. Heavy snowfalls in Suwałki, Poland, are in turn associated with the occurence of a low-pressure system centred on the south-eastern Baltic Sea. Finally, the occasional snowstorms characterising Ubachsberg in The Netherlands are associated with extensive low-pressure troughs that bring in humid and cold air masses from the north and north-west.
Dostawca treści:
RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych
Książka
Tytuł:
Thermal extremes in February and March 2024 in Poland and their synoptical background
Przegląd Geograficzny T. 96 z. 3 (2024)
Autorzy:
Wrona, Katarzyna. Autor
Wydawca:
IGiPZ PAN
Powiązania:
Kozłowska-Szczęsna, T., Krawczyk, B., & Kuchcik, M. (2004). Wpływ środowiska atmosferycznego na zdrowie i samopoczucie człowieka. Monografie IGiPZ PAN, 4, 124‑129.
Deutscher Wetterdienst. (2024). Archiv GFS. Retrieved from: https://www.wetter3.de/archiv_gfs_dt.html (18.09.2024).
Belik, K., & Beuch, S. (2019). Wyjątkowo wczesny lęg słonki Scolopax rusticola w Lasach Lublinieckich (woj. śląskie). Ptaki Śląska, 26, 127‑131.
IPCC. (2023). Summary for Policymakers. In: Core Writing Team, H. Lee, & J. Romero (eds.), Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Geneva: IPCC Switzerland (p. 1‑34). https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647.001
Dane Publiczne IMGW-PIB. (2024). Dane archiwalne (Archive data). Retrieved from: https://danepubliczne.imgw.pl/ (04.06.2024).
Klimat IMGW-PIB. (2024). Normy klimatyczne 1991‑2020. Retrieved from: https://klimat.imgw.pl/pl/climate-normals/TSR_AVE (04.06.2024).
Kuchcik, M. (2006). Fale upałów w Polsce w latach 1993‑2002. Przegląd Geograficzny, 78(3), 397‑412.
Sulikowska, A., Wypych, A., & Woszczek, I. (2016). Fale upałów latem 2015 roku i ich uwarunkowania cyrkulacyjne. Badania Fizjograficzne, 7(A67), 205‑223. https://doi.org/10.14746/bfg.2016.7.16
Miętus, M., Owczarek, M., & Filipiak, J. (2002). Warunki termiczne na obszarze Wybrzeża i Pomorza w świetle wybranych klasyfikacji. Materiały Badawcze IMGW. Seria Meteorologia, 36, 1‑56.
Kossowska-Cezak, U. (2010). Fale upałów i okresy upalne - metody ich wyróżniania i wyniki zastosowania. Prace Geograficzne, 123, 143‑149.
Piotrowicz, K. (2005). Ekstremalne warunki termiczne w Krakowie. In: E. Bogdanowicz, U. Kossowska-Cezak, J. Szkutnicki, J. (eds.). Ekstremalne zjawiska hydrologiczne i meteorologiczne (p. 89‑96). Warszawa: Polskie Towarzystwo Geofizyczne/IMGW.
Tangborn, W. (2003). Winter warming indicated by recent temperature and precipitation anomalies. Polar Geography, 27(4), 320‑338.
Fonseca, D., Carvalho, M.J., Marta-Almeida, M., Melo-Gonçalves, P., & Rocha, A. (2016). Recent trends of extreme temperature indices for the Iberian Peninsula. Physics and Chemistry of the Earth, Parts A/B/C, 94, 66‑76. https://doi.org/10.1016/j.pce.2015.12.005
Krzyżewska, A. (2014). Przegląd metod wydzielania fal upałów i fal mrozów. Przegląd Geofizyczny. Przegląd zagadnień naukowych, 59(3‑4), 157‑173.
Niedźwiedź, T. (2020). Kalendarz typów cyrkulacji atmosfery dla Polski południowej (unpublished document).
Agrometeo IMGW-PIB. (2024). Słownik pojęć. Retrieved from: https://agrometeo.imgw.pl/slownik_pojec (22.05.2024).
IMGW-PIB. (2024). Charakterystyka wybranych elementów klimatu w Polsce w marcu 2024 roku. Retrieved from: https://www.imgw.pl/wydarzenia/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-marcu-2024-roku (04.06.2024).
Wibig, J. (2007). Fale ciepła i chłodu w środkowej Polsce na przykładzie Łodzi. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geograhica Physica, 8, 27‑61.
Węgrzyn, A. (2008). Typowe i anomalne długości okresu wegetacyjnego na Lubelszczyźnie. Acta Agrophysica, 12(2), 561‑573.
Christidis, N., Gareth, S.J. & Stott, P.A. (2015). Dramatically increasing chance of extremely hot summers since the 2003 European heatwave. Natural Climate Change, 5, 46-50. https://doi.org/10.1038/nclimate2468
Biuletyn Monitoringu Klimatu Polski. (2024). Luty 2024. Retrieved from: https://klimat.imgw.pl/pl/biuletyn-monitoring/#2024/02 (30.05.2024).
Krzyżewska, A. (2010). Fale upałów jako zjawisko ograniczające turystykę w dużych miastach świata. In: A. Richling (ed.) Krajobrazy rekreacyjne - kształtowanie, wykorzystanie, transformacja. Problem Ekologii Krajobrazu, 27, 239‑244.
Piotrowski, P. (2023). The variability of atmospheric circulation over Poland in the years 1950‑2021. Acta Geographica Lodziensia, 113, 77‑88. https://doi.org/10.26485/AGL/2023/113/4
Russo, S., Sillmann, J., & Fischer, E.M. (2015). Top ten European heatwaves since 1950 and their occurrence in the coming decades. Environmental Research Letters, 10(12). https://doi.org/10.1088/1748-9326/10/12/124003
Benison, M., Stephenson, D.B., Christensen, O.B., Ferro, C.A.T., Frei, C., Goyette, S., Halsnaes, K., Holt, T., Jylhä, K., Koffi, B., Palutikof, J., Schöll, R., Semmler, T., & Woth, K. (2007). Future extreme events in European climate: an exploration of regional climate model projections. Climate change, 81, 71‑95. https://doi.org/10.1007/s10584-006-9226-z
Przegląd Geograficzny
Xie, J. (2022). Record high warm 2021 February temperature over East Asia. Bulletin of the American Meteorological Society, 103, 2917‑2922. https://doi.org/10.1175/BAMS-D-22-0139.1
Caloiero, T. (2017). Trend of monthly temperature and daily extreme temperature during 1951‑2012 in New Zealand. Theoretical & Applied Climatology, 129, 111‑127. https://doi.org/10.1007/s00704-016-1764-3
Kuchcik, M. (2006). Defining heat waves - different approaches. Geographica Polonica, 79(2), 47‑63.
Pianko-Kluczyńska, K. (2018). Kalendarz typów cyrkulacji atmosferycznej według J. Lityńskiego. IMGW-PIB.
Tomczyk, A.M., Sulikowska, A., Bednorz, E., & Półrolniczak, M. (2019). Atmospheric circulation conditions during winter warm spells in Central Europe. Natural Hazards, 96, 1413‑1428. https://doi.org/10.1007/s11069-019-03621-4
Guerreiro, S.B., Dawson, R.J., Kilsby, C., Lewis, E., & Ford, A. (2018). Future heat-waves, droughts and floods in 571 European cities. Environmental Reseach Letters, 13. https://doi.org/10.1088/1748-9326/aaaad3
Twardosz, J., & Kossowska-Cezak, U. (2015). Exceptionally hot and cold summers in Europe (1951‑2010). Acta Geophysica, 63, 275‑300. https://doi.org/10.2478/s11600-014-0261-2
Kundzewicz, Z.W. (2017). Konsekwencje zmian klimatu i adaptacja do nich. In: Z.W. Kundzewicz, Ø. Hov, T. Okruszko (eds.), Zmiany klimatu i ich wpływ na wybrane sektory w Polsce (p. 31‑45), Poznań: ISRL PAN.
Zimnol, J., & Bielec-Bąkowska, Z. (2019). Dni ciepłe i chłodne w Polsce (1966‑2017). Prace Geograficzne, 159, 67‑86. https://doi.org/10.4467/20833113PG.19.020.11488
CMM IMGW-PIB. (2024). Materiały wizualne (Visual materials). Retrieved from: https://cmm.imgw.pl/ (04.06.2024).
Kossowska-Cezak, U., & Skrzypczuk, J. (2011). Pogoda upalna w Warszawie (1947‑2010). Prace i Studia Geograficzne, 47, 139‑146.
Strupczewski, W., & Girguś, J. (1965). Wyjątki ze źródeł historycznych o nadzwyczajnych zjawiskach hydrologiczno-meteorologicznych na ziemiach polskich w wiekach od X do XVI, Warszawa: Instrukcje i Podręczniki PIHM, 87.
Wibig, J., Podstawczyńska, A., Rzepa, M., & Piotrowski, P. (2009). Heatwaves in Poland - frequency, trends and relationship with atmospheric circulation. Geographica Polonica, 82, 33‑46.
Krzyżewska, A., & Wereski, S. (2011). Fale upałów i mrozów w wybranych stacjach Polski na tle regionów bioklimatycznych (2000‑2010). Przegląd Geofizyczny, 56, 1‑2, 99‑109.
Biuletyn Monitoringu Klimatu Polski. (2014). Marzec 2014. Retrieved from: https://klimat.imgw.pl/pl/biuletyn-monitoring/#2014/03 (31.05.2024).
Twardosz, J., & Kossowska-Cezak, U. (2016). Exceptionally cold and mild winters in Europe (1951‑2010). Theoretical and Applied Climatology, 125(1), 399‑411. https://doi.org/10.1007/s00704-015-1524-9
de Bono, A., Peduzzi, P., Kluser, S., & Giuliani, G. (2004). Impacts of summer 2003 heat wave in Europe. UNEP/DEWA/GRID European Environmental Alert Bulletin, 2, 1.
Pellegrini, E., Lorenzini, G., & Nali, C. (2007). The 2003 European Heat Wave: which role for ozone? Some data from Tuscany, Central Italy. Water, Air and Soil Pollution, 181, 401‑408. https://doi.org/10.1007/s11270-006-9310-z
Niedźwiedź, T. (2017). Kalendarz typów cyrkulacji atmosfery dla Polski południowej. Sosnowiec: Uniwersytet Śląski. Retrieved from: https://klimatologia.us.edu.pl/kalendarz-typow-cyrkulacjicalendar-of-circulation-types/ (20.05.2024).
Dziennik Polski. (2024). Czynne stacje narciarskie w Małopolsce. Białka i Jaworzyna jeszcze się trzymają. Gdzie można pojeździć na nartach? Dziennik Polski, 7.03.2024. Retrieved from: https://dziennikpolski24.pl/czynne-stacje-narciarskie-w-malopolsce-bialka-i-jaworzyna-jeszcze-sietrzymaja-gdzie-mozna-pojezdzic-na-nartach-7032024/ar/c3‑18325257 (21.09.2024).
Ciryt, B. (2024). Stacje narciarskie pod Krakowem liczą straty. Nie ma śniegu, narciarzy, zabawy. Większość tras zamkniętych, działają nieliczne szkółki. Retrieved from: Gazeta Krakowska, https://gazetakrakowska.pl/stacje-narciarskie-pod-krakowem-licza-straty-nie-ma-sniegu-narciarzyzabawy-wiekszosc-tras-zamknietych-dzialaja-nieliczne/ar/c1‑18306953 (21.09.2024).
Kossowska-Cezak, U., & Twardosz, J., (2016). Zależność liczby niezwykle zimnych i niezwykle ciepłych miesięcy w Europie (1951‑2010) od liczby uwzględnionych stacji meteorologicznych. Przegląd Geofizyczny, 61, 3‑4, 225‑237.
Nowosad, M. (2019). O problemach związanych z wyznaczaniem typów cyrkulacji atmosferycznej Lityńskiego. Prace Geograficzne, 159, 49‑66, https://doi.org/10.4467/20833113PG.19.019.11487
Robine, J.M., Cheung, S.L, Le Roy, S., Van Oyen, H., Griffiths, C., Michel, J.P. & Herrmann, F.R. (2008). Death toll exceeded 70,000 in Europe during the summer of 2003, C. R. Biologies, 331, 171-178. https://doi.org/110.1016/j.crvi.2007.12.001
Tomczyk, A.M., Bednorz, E., Półrolniczak, M., & Kolendowicz, L. (2018). Strong heat and cold waves in Poland in relation with the large-scale atmospheric circulation. Theoretical and Applied Climatology, 137, 1909‑1923. https://doi.org/10.1007/s00704-018-2715-y
Kossowska-Cezak, U., Pełech, S., & Twardosz, J. (2016). Niezwykle zimne miesiące zimowe w Europie (1951‑2010). Przegląd Geofizyczny, 61, 1‑2, 45‑72.
IMGW-PIB. (2024). Charakterystyka wybranych elementów klimatu w Polsce w lutym 2024 roku. Retrieved from: https://www.imgw.pl/wydarzenia/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-lutym-2024-roku (04.06.2024).
Girguś, R. (2022). Wyjątki ze źródeł historycznych o nadzwyczajnych zjawiskach hydrologicznych i meteorologicznych na ziemiach polskich w latach 1601‑1920. Warszawa: Seria Publikacji Naukowo-Badawczych IMGW-PIB.
Mager, P., & Kępińska-Kasprzak, M. (2016). Pojawy fenologiczne w 2014 roku w Trzebawiu koło Poznania na tle wcześniejszych obserwacji fitofenologicznych na obszarze środkowej Wielkopolski. Acta Scientiarum Polonorum Formatio Circumiectus, 15(2), 93‑103. http://doi.org/10.15576/ASP.FC/2016.15.2.93
Feng, R., Yu, R., Zheng, H., & Gan, M. (2018). Spatial and temporal variations in extreme temperature in Central Asia. International Journal of Climatology, 38(S1), 388‑400. https://doi.org/10.1002/joc.5379
Ballester, J., Rodó, X., & Giorgi, F. (2010). Future changes in Central Europe heat waves expected to mostly follow summer mean warming. Climate Dynamics, 35, 1191‑1205. https://doi.org/10.1007/s00382-009-0641-5
Piotrowicz, K., Bielec-Bąkowska, Z., & Krzyworzeka, K. (2020). Groźne zjawiska meteorologiczne w Krakowie i powiecie krakowskim w świetle interwencji straży pożarnej i policji. Kraków: IGiGP UJ.
Kundzewicz, Z.W. (2017). Wielkoskalowa zmiana klimatu (obserwacje, interpretacja, projekcje). In: Z.W. Kundzewicz, Ø. Hov, T. Okruszko (eds.), Zmiany klimatu i ich wpływ na wybrane sektory w Polsce (p.14‑30). Poznań: ISRL PAN.
Karaczun, Z.M., & Kozyra, J. (2020). Wpływ zmiany klimatu na bezpieczeństwo żywnościowe Polski. Warszawa: Wydawnictwo SGGW.
Bartoszek, K., & Kaszewski, B.M. (2022). Changes in the frequency and temperature of air masses over East-Central Europe. International Journal of Climatology, 42, 8214‑8231. https://doi.org/10.1002/joc.7704
Wibig, J., Podstawczyńska, A., Rzepa, M., & Piotrowski, P. (2009). Coldwaves in Poland - frequency, trends and relationships with atmospheric circulation. Geographica Polonica, 82, 47‑59.
Kossowska-Cezak, U., & Wawer, J. (2014). Skrajności termiczne w klimacie Warszawy (1947‑2013). Prace i Studia Geograficzne, 56, 119‑145.
Biuletyn Monitoringu Klimatu Polski. (2024). Marzec 2024. Retrieved from: https://klimat.imgw.pl/pl/biuletyn-monitoring/#2024/03 (31.05.2024).
Pianko-Kluczyńska, K. (2007). Nowy kalendarz typów cyrkulacji atmosfery według J. Lityńskiego. Wiadomości Meteorologii, Hydrologii, Gospodarki Wodnej, 61(1, 4), 65‑85.
Więcław, M. (1999). Przestrzenne zróżnicowanie częstości występowania mas powietrza nad Polską w latach 1971‑1990. Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, A50, 175‑188.
Barriopedro, D. Fischer, E.M, Luterbacher, J., Trigo, R.M., García-Herrera, R. (2011). The hot summer of 2010: redrawing the temperature record map of Europe. Science, 332(8), 220-224. https://doi.org/10.1126/science.1201224
IMGW-PIB. (2024). IMGW-PIB: Charakterystyka wybranych elementów klimatu w Polsce w kwietniu 2022 roku. Retrieved from: https://imgw.pl/wydarzenia/imgw-pib-charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-kwietniu-2022-roku (04.06.2024).
Kossowska-Cezak, U. (2010). Występowanie pogody gorącej w Warszawie (1951‑2009). Przegląd Geograficzny, 1-2, 61‑75.
Opis:
24 cm
Extremes in air temperature are mostly studied with regards to summer period. However, the importance of above-average temperature in colder parts of the year should be highlighted too, as these extremes play an essential role for the phenological seasons and may also signalise the impacts of climate change. The aim of this work was to explore the uniqueness and synoptic background of abnormally warm February and March 2024 in Poland. The results show that during both months the inflow of rare tropical air masses determined the appearance of the highest temperature. However, the characteristics of the two months were different. During February, most days displayed the above-average daily mean temperature. In March, on the other hand, thermal situation was more complex. Both frost days and hot days were noted, with extreme minimum temperature often lower during March than in February. Under current state of knowledge, the results described in the paper represent very specific anomalies resulting from rare synoptic conditions, yet it is possible that due to climate change more events of this type will be noted in Poland and Central Europe.
Dostawca treści:
RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych
Książka
Tytuł:
Severe storms in Poland at the beginning of 21st century
Silne burze w Polsce na początku XXI wieku
Autorzy:
Chłosta, Kamil
Opis:
The study presents selected examples, the development conditions, location, course and effects of the strongest storms in Poland at the beginning of the 21st century. Dangerous phenomena accompanying these storms have been characterized. Synoptic situations favoring the development of strong convective systems, as well as thermodynamic and kinematic conditions which have a great impact on the formation of storm cells, have been specified. It was found that the most favorable for storms occurrence are cyclonic situations with the airmass advection from the south and west. To present the places where the strongest phenomena occur, a map of selected storm routes was created. It shows that these phenomena concentrate mainly in southern and western Poland. The possibilities of forecasting and preventing the negative effects of storms were determined. They are based mainly on the analysis and observation: numerical models, in-situ data, remote sensing images and aerological data.
W pracy na wybranych przykładach przedstawiono warunki rozwoju, lokalizację, przebieg i skutki najsilniejszych burz w Polsce na początku XXI wieku. Scharakteryzowano groźne zjawiska towarzyszące tym burzom. Określono sytuacje synoptyczne sprzyjające rozwojowi silnych zjawisk konwekcyjnych, a także warunki termodynamiczne i kinematyczne mające duży wpływ na organizację i zachowanie komórek burzowych. Stwierdzono, że najbardziej sprzyjające występowaniu burz są sytuacje cyklonalne z adwekcją powietrza z południa i zachodu. Do pokazania miejsc występowania najsilniejszych zjawisk została stworzona mapa tras wybranych burz. Wynika z niej, że zjawiska te koncentrują się głównie w południowej i zachodniej Polsce. Określono możliwości przewidywania i zapobiegania negatywnym skutkom burz, które opierają się głównie na analizie i obserwacji: modeli numerycznych, danych ze stacji meteorologicznych, obrazów teledetekcyjnych i danych aerologicznych.
Dostawca treści:
Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Inne
Tytuł:
Geographia Polonica Vol. 94 No. 1 (2021)
Synoptic characteristics of an extreme weather event: The tornadic waterspout in Tivat (Montenegro), on June 9, 2018
Autorzy:
Mihajlović, Jovan. Autor
Burić, Dragan. Autor
Ducić, Vladan. Autor
Milenković, Milan. Autor
Wydawca:
IGiPZ PAN
Powiązania:
Oddo, P., Pinardi, H., Zavatarelli, M. (2005). A numerical study of the interannual variability of the Adriatic Sea (2000-2002). Science of The Total Environment, 353(1-3), 39-56. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2005.09.061
Powers, J.G., Klemp, J.B., Skamarock, W.C., Davis, C.A., Dudhia, J., Gill, D.O., … Duda, M.G. (2017). The weather research and forecasting model: Overview, system efforts, and future directions. Bulletin of the American Meteorological Society, 98(8), 1717-1737. https://doi.org/10.1175/BAMS-D-15-00308.1
Browning, K.A. (1964). Airflow and precipitation trajectories within severe local storms which travel to the right of the winds. Journal of the Atmospheric Sciences, 21(6), 634-639. https://doi.org/10.1175/1520-0469(1964)021<0634:AAPTWS>2.0.CO;2
Hess, G.D., Spillane, K.T. (1990). Waterspouts in the Gulf of Carpentaria. Australian Meteorological Magazine, 38, 173-179. http://www.bom.gov.au/jshess/docs/1990/hess1.pdf
Szilagyi, W. (2004). The great waterspout outbreak of 2003. Mariners Weather Log, 48 (3). Retrieved from https://www.vos.noaa.gov/MWL/dec_04/waterspout.shtml
Burić, D., Ducić, V., Mihajlović, J. (2013). The climate of Montenegro: Modificators and types - part two. Bulletin of the Serbian Geographical Society, 93(4), 83-102. https://doi.org/10.2298/GSGD1304083B
Dotzek, N. (2003). An updated estimate of tornado occurrence in Europe. Atmospheric Research, 67-68, 153-161. https://doi.org/10.1016/S0169-8095(03)00049-8
Janjic, Z.I., Gerrity Jr, J.P., Nickovic, S. (2001). An alternative approach to nonhydrostatic modeling. Monthly Weather Review, 129(5), 1164-1178. https://doi.org/10.1175/1520-0493(2001)129<1164:AAATNM>2.0.CO;2
Burić, D., Ducić, V., Mihajlović, J. (2014). The climate of Montenegro: Modificators and types - part two. Bulletin of the Serbian Geographical Society, 94(1), 73-90. https://doi.org/10.2298/GSGD1401073B
Fujita, T.T. (1981). Tornadoes and downbursts in the context of generalized planetary scales. Journal of the Atmospheric Sciences, 38(8), 1511-1534. https://doi.org/10.1175/1520-0469(1981)038<1511:TADITC>2.0.CO;2
Davies-Jones, R.P. (1984). Streamwise vorticity: The origin of updraft rotation in supercell storms. Journal of the Atmospheric Sciences, 41(20), 2991-3006. https://doi.org/10.1175/1520-0469(1984)041<2991:SVTOOU>2.0.CO;2
Golden, J.H. (1974). The life cycle of Florida Keys' waterspouts. I. Journal of Applied Meteorology and Climatology, 13(6), 676-692. https://doi.org/10.1175/1520-0450(1974)013<0676:TLCOFK>2.0.CO;2
Renko, T., Kuzmić, J., Šoljan, V., Strelec Mahović, N. (2016). Waterspouts in the Eastern Adriatic from 2001 to 2013. Natural Hazards, 82, 441-470. https://doi.org/10.1007/s11069-016-2192-5
Rossow, V.J. (1970). Observations of waterspouts and their parent clouds. Washington: National Aeronautics and Space Administration. https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19700020540.pdf
Simpson, J., Roff, G., Morton, B.R., Labas, K., McCumber, M., Penc, R. (1991). A Great Salt Lake waterspout. Monthly Weather Review, 119(12), 2741-2770. https://doi.org/10.1175/1520-0493-119-12-2740.1
Skamarock, W.C., Klemp, J.B., Dudhia, J., Gill, D.O., Barker, D., Duda, M.G., … Powers, J.G. (2008). A description of the advanced research WRF Version 3. (No. NCAR/Tech. Note - 475+STR). University Corporation for Atmospheric Research. http://dx.doi.org/10.5065/D68S4MVH
Spinoni, J., Szalai, S., Szentimrey, T., Lakatos, M., Bihari, Z., Nagy, A., … Vogt, J. (2014). Climate of the Carpathian Region in the period 1961-2010: Climatologies and trends of 10 variables. International Journal of Climatology, 35, 1322-1341. https://doi.org/10.1002/joc.4059
Matsangouras, I., Nastos, P., Bluestein, H., Pytharoulis, I., Papachristopoulou, K., Miglietta, M. (2017). Analysis of waterspout environmental conditions and of parent-storm behaviour based on satellite data over the southern aegean sea of greece. International Journal of Climatology, 37(2), 1022-1039. https://doi.org/10.1002/joc.4757
Sioutas, M., Flocas, H.A. (2003). Hailstorms in Northern Greece: synoptic patterns and thermodynamic environment. Theoretical and Applied Climatology, 75, 189-202. https://doi.org/10.1007/s00704-003-0734-8
Guarnieri, A., Oddo, P., Pastore, M., Pinardi, N., Ravaioli, M. (2008). The Adriatic basin forecasting system: New model and system development. In H. Dahlin, M.J. Bell, N.C. Flemming, S.E. Petersson (Eds.), Coastal to global operational oceanography: Achievements and challenges (pp. 184-190). Proceeding of the Fifth International Conference on EuroGOOS, 20-22 May 2008. Exeter, UK: EuroGOOS Publication. http://hdl.handle.net/2122/4782
Burić, D., Doderović, M. (2020). Changes in temperature and precipitation in the instrumental period (1951-2018) and projections up to 2100 in Podgorica (Montenegro). International Journal of Climatology, 1-17. https://doi.org/10.1002/joc.6671
Golden, J.H., Sabones, M.E. (1991). Tornadic waterspout formation near interesting boundaries. In Preprints, 25th International Conference on Radar Meteorology. Preprints, 25th International Conference on Radar Meteorology (pp. 420-423). Paris: American Meteorological Society.
Burić, D.B., Dragojlović, J.M., Milenković, M.Đ., Popović, Lj.Z., Doderović, M.M. (2018). Influence of variability of the East Atlantic Oscillation on the air temperature in Montenegro. Thermal Science, 22(1 Part B), 759-766. https://doi.org/10.2298/TSCI170710211B
Moncrieff, M.W., Miller, M.J. (1976). The dynamics and simulation of tropical cumulonimbus and squall lines. Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 102(432), 373-394. https://doi.org/10.1002/qj.49710243208
Wakimoto, R.M., Lew, J.K. (1993). Observations of a Florida waterspout during Cape. Weather and Forecasting, 8(4), 412-423. https://doi.org/10.1175/1520-0434(1993)008<0412:OOAFWD>2.0.CO;2
Golden, J.H. (1971). Waterspouts and tornadoes over south Florida. Monthly Weather Review, 99(2), 146-154. https://doi.org/10.1175/1520-0493(1971)099<0146:WATOSF>2.3.CO;2
Palmieri, S., Pulcini, A. (1979). Trombe d'aria sull'Italia. Rivista di Meteorologia Aeronautica, 39(3-4), 263-277.
Holzer, A.M. (2001). Tornado climatology of Austria. Atmospheric Research, 56(1-4), 203-211. https://doi.org/10.1016/S0169-8095(00)00073-9
Mihajlović, J., Ducić, V., Burić, D. (2016). Tornadic waterspout event in Split (Croatia) - analysis of meteorological environment. Journal of the Geographical Institute Jovan Cvijić, SASA, 66(2), 185-202. https://doi.org/10.2298/IJGI1602185M
Zanini, M.A., Hofer, L., Faleschini, F., Pellegrino, C. (2017). Building damage assessment after the Riviera del Brenta tornado, northeast Italy. Natural Hazards, 86(3), 1247-1273. https://doi.org/10.1007/s11069-017-2741-6
Dotzek, N. (2001). Tornadoes in Germany. Atmospheric Research, 56(1-4), 233-251. https://doi.org/10.1016/S0169-8095(00)00075-2
Burić, D., Dragojlović, J., Penjišević-Sočanac, I., Luković, J., Doderović, M. (2019). Relationship between atmospheric circulation and temperature extremes in Montenegro in the period 1951-2010. In W. Leal Filho W, Trbic G, Filipovic, D. (Eds.), Climate change adaptation in Eastern Europe: Climate change management (pp. 29-42). Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03383-5_3
Stagge, J.H., Kingston, D.G., Tallaksen, L.M., Hannah, D.M. (2017). Observed drought indices show increasing divergence across Europe. Scientific Reports, 7, 14045. https://doi.org/10.1038/s41598-017-14283-2
World Meteorological Organization (WMO). (2016). Guidelines on the definition and monitoring of extreme weather and climate events: Draft version - first review by TT-DEWCE (Dec 2015). [May 11, 2020] http://www.wmo.int/pages/prog/wcp/ccl/opace/opace2/documents/DraftversionoftheGuidelin esontheDefinitionandMonitoringofExtremeWeatherandClimateEvents.pdf
Kunz, M. (2007). The skill of convective parameters and indices to predict isolated and severe thunderstorms. Natural Hazards and Earth System Sciences, 7(2), 327-342. https://doi.org/10.5194/nhess-7-327-2007
Kurnik, B., Füssel, H.M., van der Linden, P., Simmons, A. (2017). Changes in the climate system, Section 3.2: Atmosphere. In Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016: An indicator-based report (pp 69-88). EEA report, No 1/2017. https://www.eea.europa.eu/publications/climate-changeimpacts-and-vulnerability-2016
Pipinato, A. (2018). Recent northeast Italian tornado events: lesson learned for improving structures. Natural Hazards, pp 40. https://doi.org/10.1007/s11069-018-3380-2
Glickman, T.S. (2000). Glossary of Meteorology. 2nd Edition. Boston, MA: American Meteorological Society.
Snow, J. (2020). Tornado. In Encyclopædia Britannica. Retrieved from https://www.britannica.com/science/tornado
Sioutas, M.V. (2011). A tornado and waterspout climatology for Greece. Atmospheric Research, 100(4), 344-356. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2010.08.011
Davies-Jones, R., Trapp, R.J., Bluestein, H.B. (2001). Tornadoes and tornadic storms. In Severe Convective Storms (pp. 167-222). Boston, MA: American Meteorological Society. https://doi.org/10.1175/0065-9401-28.50.167
Hagemeyer, B.H. (1994). First look at a marine supercell over the Gulf Stream. NOAA Tech Attach, SR/SSD, 94-23, Ft Worth, TX.
Golden, J.H. (1977). An assessment of waterspout frequencies along the U.S. east and Gulf coasts. Journal of Applied Meteorology and Climatology, 16(3), 231-236. https://doi.org/10.1175/1520-0450(1977)016%3C0231:AAOWFA%3E2.0.CO;2
IPCC. 2014. Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (eds.)]. Geneva, Switzerland: IPCC.
Sioutas, M.V., Keul, A.G. (2007). Waterspouts of the Adriatic, Ionian and Aegean Sea and their meteorological environment. Atmospheric Research, 83(2-4), 542-557. https://doi.org/10.1016/j.atmosres.2005.08.009
Bissolli, P., Grieser, J., Dotzek, N., Welsch, M. (2007). Tornadoes in Germany 1950-2003 and their relation to particular weather conditions. Global and Planetary Change, 57(1-2), 124-138. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2006.11.007
Oddo, P., Pinardi, H., Zavatarelli, M., Colucelli, A. (2006). The Adriatic basin forecasting system. Acta Adriatica: International Journal of Marine Sciences, 47(Suppl), 169-184. https://hrcak.srce.hr/8550
Penzar, B., Penzar, I., Orlić, M. (2001). Vrijeme i klima hrvatskog Jadrana. Zagreb-Koprivnica-Split: Dr. Feletar, Hrvatski hidrografski institut.
Radović, V., Iglesias, I. (2020). Extreme weather events: Definition, classification, and guidelines towards vulnerability reduction and adaptation management. In W. Leal Filho, A.M. Azul, L. Brandli, P.G. Özuyar, T. Wall (Eds.), Climate Action. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-95885-9_68
Ducić, V., Luković, J., Burić, D., Stanojević, G., Mustafić, S. (2012). Precipitation extremes in the wettest Mediterranean region (Krivošije) and associated atmospheric circulation types. Natural Hazards and Earth System Sciences, 12(3), 687-697. https://doi.org/10.5194/nhess-12-687-2012
Peterson, R.E. (1998). A historical review of tornadoes in Italy. Journal of Wind Engineering and Industrial Aerodynamics, 74-76, 123-130. https://doi.org/10.1016/S0167-6105(98)00010-5
Davies, J.M. (1993). Hourly helicity, instability, and EHI in forecasting supercell tornadoes. In Preprints, 17th Conf on Severe Local Storms, St Louis, MO (pp. 107-111). American Meteorological Society.
Choy, B.K., Spratt, S.M. (1994). A WSR-88D approach to waterspout forecasting. NOAA Tech Memo NWS SR, 156.
Galway, JG. (1956). The lifted index as a predictor of latent instability. Bulletin of the American Meteorological Society, 37(10), 528-529. https://doi.org/10.1175/1520-0477-37.10.528
Brady, R.H., Szoke, E.J. (1988). The landspout - A common type of Northeast Colorado tornado. In Preprints, 15th Conf. On Severe Local Storms (pp. 312-315). Baltimore, MD: American Meteorological Society.
Doderović, M., Burić, D., Dragojlović, J. (2020). Significance of early announcement of weather extremes: Case study - Montenegro. EasyChair Preprint no. 3182. https://easychair.org/publications/preprint/Z42V
Burić, D., Ducić, V., Luković, J. (2011). Kolebanje klime u Crnoj Gori u drugoj polovini XX i početkom XXI vijeka. Crnogorska Akademija Nauka i Umjetnosti.
Huschke, R.E. (Eds). (1959). Glossary of Meteorology. Boston, Mass: American Meteorological Society.
Miller, R.C. (1967). Notes on analysis and severe storm forecasting procedures of the Air Force Global Weather Central. Technical Report 200 (Rev). Air Weather Service, Scott Air Force Base.
Mostafa, A.N., Wheida, A., El Nazer, M., Adel, M., El Leithy, L., Siour, G., … Alfaro, S.C. (2019). Past (1950-2017) and future (-2100) temperature and precipitation trends in Egypt. Weather and Climate Extremes, 26, 100225. https://doi.org/10.1016/j.wace.2019.100225
Geographia Polonica
Gianfreda, F., Miglietta, M.M., Sansò, P. (2005). Tornadoes in Southern Apulia (Italy). Natural Hazards, 34, 71-89. https://doi.org/10.1007/s11069-004-1966-3
Janjic, Z.I. (2003). A nonhydrostatic model based on a new approach. Meteorology and Atmospheric Physics, 82, 271-285. https://doi.org/10.1007/s00703-001-0587-6
Stadtherr, L., Coumou, D., Petoukhov, V., Petri, S., Rahmstorf, S. (2016). Record Balkan floods of 2014 linked to planetary wave resonance. Science Advences. 2(4), e1501428. https://doi.org/10.1126/sciadv.1501428
Opis:
Recently Montenegro has often been faced with extreme weather events. The aim of this paper is to provide a detailed synoptic analysis of a severe weather event, a waterspout, and to confirm an indication that in most cases such events could potentially be forecasted, which is of great practical significance, since human lives and property can be saved. The paper presents the research results of synoptic and mesoscale weather conditions which created a favourable meteorological environment for a waterspout development in Tivat (Montenegrin coast) on June 9, 2018, around 01 UTC (03 CET). Based on field survey analysis, the rating of tornado intensity by the Fujita scale (F-scale) has been done by assessing the damage. The synoptic type for this situation was CLOSED-SW and was determined by a detailed examination of atmospheric circulation. The results presented in the manuscript can help decision makers in Montenegro to take certain adaptation measures (above all, in tourism and construction) in order to mitig te the negative consequences of weather extremes.
24 cm
Dostawca treści:
RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych
Książka
Tytuł:
Wybrane uwarunkowania synoptyczne intensywnej tornadogenezy w Europie w latach 1998-2013
Selected Synoptic Conditions of Intensive Tornadogenesis in Europe in the Years 1998-2013
Autorzy:
Wieczorek, L.
Podstawczyńska, A.
Tematy:
trąba powietrzna
tornadogeneza
trąby powietrzne w Europie
trąby powietrzne w Polsce
warunki synoptyczne
masy powietrza
tornado
tornadoes in Europe
tornadoes in Poland
synoptic conditions
air masses
Pokaż więcej
Wydawca:
Polskie Towarzystwa Geofizyczne
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/163907.pdf  Link otwiera się w nowym oknie
Opis:
Głównym celem pracy było wyróżnienie rodzajów sytuacji synoptycznych, podczas których występowało zjawisko intensywnej tornadogenezy. Dodatkowym celem opracowania było wskazanie położenia geograficznego obszarów pochodzenia mas powietrza, w jakich formowały się najsilniejsze trąby powietrzne w skali Fujity (F3 i F4) oraz analiza częstości adwekcji z wyznaczonych obszarów źródłowych. Baza danych niniejszej pracy składała się z części ogólnej (w pełni zweryfikowane raporty European Severe Weather Database o liczbie, sile i miejscu wystąpienia trąb powietrznych w latach 1998-2013 – 1 772 trąb powietrznych z obszaru Europy, w tym 102 przypadki w granicach Polski) oraz bazy wyselekcjonowanej, zawierającej dane m.in. o trąbach powietrznych występujących w trakcie zjawiska intensywnej tornadogenezy, towarzyszących im dolnych i górnych sytuacjach synoptycznych (mapy z archiwum www.wetter3.de), 72-godzinnych trajektoriach wstecznych mas powietrza napływających nad miejsce wystąpienia trąb powietrznych o sile F3 i F4 (wykorzystano model NOAA HYSPLIT 4.1). Zjawisko intensywnej tornadogenezy zdefiniowano jako wystąpienie co najmniej dwóch trąb powietrznych w ciągu 12 godzin w miejscach oddalonych od siebie maksymalnie o 150 km lub wystąpienie trąb powietrznych jako sekwencji zjawiska podążającego za frontami atmosferycznymi. Kryterium procesu intensywnej tornadogenezy spełniło 40% (718) trąb powietrznych w badanym okresie. Wyróżniono trzy główne sytuacje synoptyczne w dniach intensywnej tornadogenezy, tj. z frontami atmosferycznymi (51%), bezfrontowe (44%), z frontogenezą, frontolizą oraz frontami górnymi (5%). Łącznie główne sytuacje synoptyczne podzielono na 28 typów, z czego front chłodny oraz zatoka niskiego ciśnienia najczęściej towarzyszyły zjawisku intensywnej tornadogenezy. Silne trąby powietrzne o prędkości wiatru powyżej 250 km/h (F3 i F4) stanowiły tylko 3% (46) przypadków w badanym okresie. Analiza szlaków przemieszczania się mas powietrza trzy doby przed adwekcją nad miejsce obserwacji silnych trąb powietrznych wykazała przewagę powietrza morskiego nad kontynentalnym na poziomach 2 500 m i 5 000 m, a kontynentalnego nad morskim na wysokości 500 m. Wyróżniono szesnaście geograficznych obszarów pochodzenia mas powietrza 72-godz. przed napływem nad miejsca intensywnej tornadogenezy w Europie, ograniczonych równoleżnikami 25°N i 57°N oraz południkami 70°W i 25°E. Morze Śródziemne, środkowa i wschodnia część północnego Atlantyku i Półwysep Bałkański to obszary, które najczęściej zasilały adwekcje nad miejsca intensywnej tornadogenezy.
The main purpose of this study was to distinguish types of synoptic situations corresponding to the intense tornadogenesis. An additional objectives of the study were to indicate the geographical location of air masses source in which the intense tornado (F3 and F4, Fujita scale) were formed, and analysis of the frequency of air masses fetch from the designated source areas. The database of this work consisted of a general part (entirely verified reports of the European Severe Weather Database on the number, strength and location of tornadoes in 1998-2013, i.e. 1 772 tornadoes from Europe, including 102 cases within Poland) and a selected database containing the data: about tornadoes occurring during the intense tornadogenesis, accompanying lower and upper synoptic situations (maps from the archive www.wetter3.de), 72-hour backward trajectories of air masses fetch over the site of the intense tornados F3 and F4 (using NOAAHYSPIT 4.1 model). The phenomenon of the intense tornadogenesis was defined in this study as the occurrence of two tornadoes within 12 hours at least in the sites located up to 150 km or the occurrence of tornadoes as a sequence of phenomena following the atmospheric fronts. There were 40% (718) cases of tornadoes within the intense tornadogenesis in analyzed period. Three main synoptic situations were distinguished in the days of intense tornadogenesis, i.e. with atmospheric fronts (51%), without atmospheric fronts (44%), with frontogenesis, frontolysis and upper fronts (5%). In total, the main synoptic situations were divided into 28 types, of which the cold front and the trough most often corresponded to the phenomenon of intense tornadogenesis. The intense tornadoes with wind speeds above 250 km/h (F3 and F4) occurred in 3% (46) cases in the analyzed period. Analysis of the 3-day air masses backward trajectories revealed the dominance of maritime air masses at 2 500 m and 5 000 m levels, and the continental air masses at 500 m level within the intense tornadoes occurrences. There were 16 geographical sources of air masses fetch over of the site of intense tornadogenesis in Europe, limited by latitudes of 25°N and 57°N and longitudes of 70°W and 25°E. Mediterranean Sea, the central and the eastern part of the North Atlantic, Balkan Peninsula are the areas that most often supplied air masses fetch over the sites of the intense tornadogenesis.
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Influence of the synoptic situations on the thermal conditions that determine the development of orchard in Pogórze Wielickie
Wpływ sytuacji synoptycznych na stosunki termiczne warunkujące rozwój sadownictwa na Pogórzu Wielickim
Autorzy:
Woś, Krzysztof
Opis:
The main aim of this paper is to assess the influence of the synoptic situations (frosts, heavy frosts, sum of active temperatures, length of vegetation period and frost-free period) on the thermal conditions that determine the development of orchard in Pogórze Wielickie. The research is based on the daily meteorological data from the period of 1988―2010, gathered by Stacja Naukowa IGiGP UJ in Gaik-Brzezowa as well as the calendar of meteorological situations elaborated by T. Niedźwiedź and synoptic charts of Europe. In the essential part of the research, the days with particular thermal conditions were determined; all of these days have a particular impact on the development of orchard. Then, their frequency in a particular type of circulation is calculated. This paper includes also detailed analysis of chosen cases created on the basis of the synoptic charts.On the basis of those calculations the following conclusions were proposed. The sum of active temperatures in Pogórze Wielickie is adequate for the majority of species and varieties of fruit plants. Ground frosts were mostly favoured by the anticyclonic wedge, whereas the occurrence of heavy frosts in winter was most likely during the situations with an anticyclonic wedge, anticyclonic circulation from East and South-East and in the center of highs.
Głównym celem pracy jest określenie wpływu sytuacji synoptycznych na występowanie stosunków termicznych warunkujących rozwój sadownictwa na Pogórzu Wielickim: przymrozków, silnych mrozów, sum temperatur aktywnych, długości okresu wegetacyjnego, długości okresu bezprzymrozkowego. Do przeprowadzenia badań wykorzystano dobowe dane meteorologiczne z lat 1988-2010, pochodzące ze Stacji Naukowej IGiGP UJ w Gaiku-Brzezowej, kalendarz sytuacji synoptycznych T. Niedźwiedzia, a także mapy synoptyczne Europy.W zasadniczej części pracy wyznaczono dni z określonymi warunkami termicznymi wpływającymi na rozwój sadownictwa, a następnie obliczono częstość ich występowaniaw poszczególnych typach cyrkulacji. Ponadto na podstawie map synoptycznych dokonano szczegółowej analizy wybranych przypadków.Na podstawie uzyskanych wyników, postawiono poniższe wnioski. Sumy temperatur aktywnych na Pogórzu Wielickim są wystarczające dla większości gatunków i odmian roślin sadowniczych. Występowaniu przymrozków sprzyjało przede wszystkim występowanie klina antycyklonalnego. Występowaniu silnych mrozów w okresie zimowym sprzyjały sytuacjez klinem antycyklonalnym, cyrkulacją antycyklonalną ze wschodu i południowego-wschodu oraz z centrum wyżu.
Dostawca treści:
Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego
Inne
Wyświetlanie 1-10 z 12

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies